Zielona rewolucja antysmogowa

Wszyscy wiemy o tym, że rośliny mają na nas pozytywny wpływ. Mało kto zdaje sobie jednak sprawę z tego, jak wiele dobrego zieleń może zdziałać w temacie smogu. Według naukowców niepozorne kwiatki, to często ogromni sprzymierzeńcy walki z zanieczyszczonym powietrzem.

Autor

Karolina Wysocka

Rośliny produkują tlen i utrzymują równowagę hydrologiczną. Przede wszystkim jednak – pochłaniają kurz, pyły oraz zanieczyszczenia. O tym, jak wielki wpływ mają na jakość powietrza doskonale wiedzą badacze z NASA, którzy stworzyli listę kilkunastu roślin antysmogowych. 

Co ciekawe, szczecińskim miłośnikom zieleni ten temat także nie jest obcy. Warto o tym pamiętać, szczególnie zimą, kiedy wysokie zanieczyszczenie powietrza jest dla nas szczególnie uciążliwe. Najpierw jednak, dobrze by było zasięgnąć porady u specjalistów i dowiedzieć się, z jakimi problemami boryka się nasze miasto oraz jakie działanie są podejmowane w celu minimalizacji kłopotu.

Szczecin kontra smog

Smog nie jest wymysłem przewrażliwionych ekologów, to poważny problem i niestety – nasza smutna rzeczywistość. Według danych Unii Europejskiej na Starym Kontynencie z powodu zatrucia zanieczyszczonym powietrzem rocznie umiera około 400 tysięcy osób. A czym dokładnie jest smog?

 – To zjawisko atmosferyczne, które powstaje na skutek zanieczyszczeń powietrza, spowodowanych działalnością człowieka oraz niekorzystnych naturalnych zjawisk atmosferycznych. W jego skład wchodzą m.in. szkodliwe pyły – tłumaczy Natalia Bykowszczenko, Starszy Specjalista z Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Szczecinie. Na szczęście, nasze miasto (w  porównaniu do tych, które znajdują się na południu kraju) wypada w różnych ocenach i rankingach jakości powietrza całkiem nieźle. – Zachodniopomorskie należy do najczystszych regionów w Polsce, między innymi ze względu na położenie na północy. Niemniej jednak mamy przekroczenia wartości dopuszczalnej dla stężeń dobowych pyłu PM10. Dla tego zanieczyszczenia obowiązują dwie normy: dla stężeń 24-godzinnych poziom dopuszczalny wynoszący 50 μg/m3 (dopuszczalna ilość dni z przekroczeniami tego poziomu wynosi 35 w ciągu roku kalendarzowego), dla stężeń średniorocznych: 40 μg/ m3. Pomimo występowania epizodów podwyższonych stężeń zanieczyszczeń powietrza na obszarze Szczecina i całego województwa zachodniopomorskiego nigdy nie został przekroczony poziom informowania społeczeństwa (wartość dobowa 200 μg/ m3 )  oraz poziom alarmowy (wartość dobowa 300 μg/ m3 ) – zapewnia Natalia Bykowszczenko. Warto jednak pamiętać, że w naszym regionie występują okresowe problemy z pyłem PM10 i zawartym w nim benzo(a)pirenem. Zanieczyszczenie to składa się z cząstek zawieszonych w powietrzu, będących mieszaniną substancji organicznych i nieorganicznych. W skład pyłu mogą wchodzić toksyczne metale ciężkie, dioksyny, furany oraz wspominany już benzo(a)piren. Substancja ta bardzo negatywnie wpływa na zdrowie, szczególnie: układ oddechowy oraz krwionośny. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska wysokie wartości tego zanieczyszczenia rejestruje jednak najczęściej w okresach grzewczych, a jako główną przyczynę podaje m.in. palenie w piecach oraz kominkach. – W ciągu ostatnich kilku lat dopuszczalna liczba dni z przekroczeniami poziomu dopuszczalnego dla stężeń dobowych pyłu PM10, nie została przekroczona – dodaje Natalia Bykowszczenko.

Co, więcej, szczeciński magistrat do tematu podchodzi równie poważnie. – Miasto od lat konsekwentnie realizuje projekty ukierunkowane na poprawę jakości powietrza i walkę ze smogiem. Są one zapisane między innymi w Planie Gospodarki Niskoemisyjnej Gminy Miasto Szczecin i obejmują zarówno działania związane z bieżącym utrzymaniem miasta, jak celowe: nakierowane konkretnie na przeciwdziałanie zanieczyszczaniu powietrza – zapewnia Paulina Łątka z Urzędu Miasta. W ramach tych działań magistrat zajmuje się m.in. rozwojem ścieżek rowerowych i zakupem autobusów hybrydowych czy dofinansowaniem wymiany tradycyjnych pieców na bardziej ekologiczne źródła energii. Co szczególnie istotne, temat pozytywnego wpływu roślin na powietrze nie jest obcy urzędowi. Magistrat szczególną uwagę poświęcił miejskiej zieleni. – W tym roku przeprowadziliśmy aż dwie edycje nasadzeń, dzięki którym w Szczecinie przybyło ponad 2500 tys. roślin: krzewów i drzew. Na tym nie koniec. W 2019 roku planowane są kolejne nasadzenia. Będą to całościowe aranżacje zieleni z nasadzeniami drzew i krzewów: łącznie około tysiąca roślin – podkreśla pani Paulina. Magistrat wypowiedział też bezpośrednią walkę trucicielom powietrza. W miasto ma wylecieć specjalny dron, wyposażony w czujniki mierzące poziom stężenia w powietrzu szkodliwych substancji. – Użycie drona pozwoli na precyzyjne namierzenie źródła zanieczyszczeń i szybkie skierowanie tam patrolu Straży Miejskiej, który po kontroli może nałożyć mandat na osobę dopuszczającą się tego procederu – dodaje Paulina Łątka. Dron pozwoli również wytypowanie rejonów szczególnie dotkniętych zanieczyszczeniami. – Dzięki temu będzie wiadomo, gdzie należy skierować dalsze działania. Docelowo stworzona w ten sposób mapa jakości powietrza z aktualnymi pomiarami ma być udostępniona mieszkańcom – podkreśla pani Paulina.

Doniczką w zanieczyszczenia

A jak my możemy walczyć ze smogiem? Skoro naukowcy udowodnili, że rośliny znacząco pomagają w usuwaniu zanieczyszczeń z powietrza, to właśnie o florze warto pomyśleć najpierw. Nie tylko cieszy ona oko, ale jest również pożyteczna. Podobno jedno drzewo może pochłonąć aż 4 kg zanieczyszczeń rocznie, w tym 1400 pyłów zawieszonych! Co więcej, każdy gatunek roślin ma inne zdolności pochłaniania zanieczyszczeń. Doskonale wiedzą o tym specjaliści ze szczecińskiej firmy Greensy, zajmującej się tworzeniem stacjonarnych i mobilnych zielonych ścian. Ogrody wertykalne to doskonały sposób na walkę ze smogiem w przestrzeni prywatnej, jak też publicznej. – Wszelkie badania potwierdzają duży wpływ roślin na zdrowie i samopoczucie człowieka. W pomieszczeniu doskonale poprawiają klimat, regulują wilgotność powietrza oraz oczyszczają miejsce z dwutlenku węgla, wytwarzają tlen. Absorbują wiele szkodliwych substancji mających wpływ na kondycję człowieka. W przestrzeni miejskiej ogrody wertykalne pełnią między innymi funkcje izolatora. Poprawiają  jakość powietrza i zmniejszają poziom hałasu, jednocześnie podnosząc ogólną estetykę miasta – podkreśla Damian Woźniak, Business Development Manager w Greensy. 

Co ciekawe, firma opracowała specjalny system o nazwie Greensy On The Wall, który opiera się na DIY (Do It Yourself – tłum. ang.: zrób to sam), dzięki czemu montaż zielonej ściany może wykonać każdy. – Nie wymaga to specjalistycznych sprzętów czy umiejętności. Przywodzi na myśl budowanie z klocków, a to przecież czysta przyjemność! – zapewnia z uśmiechem pan Damian. Firma jest obecnie w trakcie budowy jednego z największych ogrodów wertykalnych w Szczecinie. – Zielona ściana powstaje w nowej restauracji Rydla 52 i będzie podzielona na dwie części, na których zostanie posadzonych około 500 sztuk roślin – mówi Woźniak. Specjalista więcej nie może zdradzić, ale zaprasza na otwarcie lokalu, które będzie miało miejsce po nowym roku. 

A jakie rośliny według eksperta z Greensy najlepiej walczą ze smogiem? Pan Damian wymienia takie nazwy jak: Aglaonema zmienna, Zielistka Sternberga, Barwinek większy, Bodziszek korzeniasty, Chryzantema wielkokwiatowa czy Bergenia sercowata. Część z nich sprawdzi się wewnątrz, w domach i biurach. Inne świetnie oczyszczą powietrze na zewnątrz, będąc dodatkowo wyjątkową ozdobą.

Zieleń wertykalna przy płotach, murach czy ścianach budynków, a nawet pomieszczeń, nie zajmuje wiele miejsca, a jej pozytywny wpływ na nasze organizmy i przestrzeń jest ogromny. Nie wszyscy jednak mogą sobie pozwolić na ogród wertykalny. Warto jednak pamiętać o tym, że większość z nas 80% życia spędza w budynkach. Co więcej, smog tam także ma na nas szkodliwy wpływ. Według badań w domach czy biurach może znajdować się od 40% do 70% zanieczyszczeń powietrza. 

Co wtedy może przyjść nam z pomocą? Rośliny doniczkowe! Warto się nimi otaczać, szczególnie zimą. Nie tylko ze względu na smog. – Rośliny w budynkach minimalizują suche powietrze, pomagają odpocząć i się rozluźnić. Dzięki nim szybciej się regenerujemy – podpowiada Anna Kubiak, właścicielka kwiaciarni Zielona Moda oraz inicjatorka projektu „Antysmog w doniczce – wymiana roślin oczyszczających powietrze”. Szczecińska florystka i architekt krajobrazu za cel postawiła sobie przywrócenie harmonii w życiu mieszkańców miejskich aglomeracji. – Kiedy otworzyłam kwiaciarnię wpadłam na pomysł, by sąsiedzi i klienci przyszli wymienić się roślinami. Wydarzenie wywołało spore zainteresowanie, postanowiłam je powtórzyć, a w tym roku dostaliśmy dofinansowane ze środków Urzędu Marszałkowskiego. Planowaliśmy rozdać 200 sadzonek roślin antysmogowych,
ale zainteresowanie przerosło nasze najśmielsze oczekiwania
i w efekcie rozdaliśmy 450. W przyszłym roku chcemy zrobić większą kampanię, rozmawiamy z miastem – zapewnia miłośniczka zieleni. 

Co więcej, dla zainteresowanych tematem roślin antysmogowych pani Anna przygotowała specjalną ulotkę, prezentującą projekt oraz kwiaty, które warto mieć w swoich domach. Wśród nich znajduje się m.in. Skrzydłokwiat, który rozdawano w kwiaciarni podczas ostatniej edycji akcji. Ciekawostką jest fakt, że roślina nie tylko redukuje szkodliwe substancje, ale też doskonale oczyszcza powietrze z acetonu, formaldehydu czy alkoholu. 

Jak, widać sposobów radzenia sobie ze smogiem jest wiele. My proponujemy zieloną alternatywę, gdyż rośliny odznaczają się walorami wizualnymi i użytkowymi. Najważniejsze jednak, to by nie lekceważyć tematu i wiedzieć, gdzie szukać informacji o zanieczyszczeniach powietrza. Kto wie, być może Szczecin ma szansę zostać w Polsce „zieloną wyspą”?

 
 
1( 122)
Styczeń'19
gajda