Książka – gadżet nie tylko do czytania

Książka służy do czytania. Tak w większość z nas ją traktuje. Istnieje jednak wiele jej form, które do czytania się nie ograniczają, a które nas – czytelników angażują w znacznie większym stopniu. Książka to nie tylko okładka i kartki pokryte drukiem, to często pięknie ilustrowane wydawnictwo, które ma formę np. rozkładanki, puzzli, gry, trójwymiarowej instalacji, którą można położyć, postawić, potraktować jako piękny, oryginalnie zaprojektowany gadżet. Jeśli dodamy do tego zajmującą, angażującą nas i pouczającą treść – otrzymamy rzecz niezwykłą.

Autor

Aneta Dolega

Takie książki powstają w Pracowni Projektowania Wydawnictw i Publikacji Cyfrowych na szczecińskiej Akademii Sztuki pod okiem dr Justyny Machnickiej. Celem Pracowni jest kształcenie umiejętności w zakresie projektowania publikacji tradycyjnych oraz cyfrowych. Dlatego w każdym semestrze studenci mają do wykonania jedno ćwiczenie z obszaru wydawnictw, drugie zaś z obszaru publikacji multimedialnych. – Wraz ze studentami poszukuję nisz, niezagospodarowanych obszarów w dizajnie oraz nietypowych rozwiązań – mówi Justyna Machnicka. – Projektowanie graficzne, które jest częścią dizajnu, traktuję jak dyscyplinę intelektualną. Wychodzę z założenia, że studenci to wrażliwi ludzie, którzy mogą wykorzystywać swoją empatię i tworzyć dzięki temu innowacyjne i pożyteczne produkty.

Książka jest jednym z takich produktów. Bardzo wdzięcznym, do którego można podejść w bardzo kreatywny sposób. – Przede wszystkim taka książka musi spełniać swoje funkcje, później szukamy dla niej oryginalnej formy – tłumaczy Justyna Machnicka. – Od paru lat współpracuje z magazynem „Przekrój”, dla którego wyszukuje najdziwniejsze, pop–upowe, bardzo oryginalne wydawnictwa, prezentowane później na łamach tego pisma. To, co znajdę pokazuję także moim studentom, żeby wiedzieli, co aktualnie się tworzy na świecie. Po inspiracje wysyłam ich także do księgarni w Szczecinie, szczególnie dobra pod względem jest Fika, której moi podopieczni są już stałymi bywalcami.

Na zajęciach młodzi ludzie projektują książki, ale nie ograniczają się do ich najprostszej formy. – Studenci czasem przynoszą swoje pomysły. Zawsze z nimi o nich rozmawiam, weryfikuje, naprowadzam na to, co dalej można z nimi zrobić. Zazwyczaj jednak to ja rzucam propozycjami – wyjaśnia Justyna. – Szczególny nacisk kładę na realizowanie zadań projektowych o charakterze promocyjnym oraz tworzenie produktów dla osób potrzebujących i projektów służących edukacji. Namawiam studentów do wybierania tematów im bliskich, z otaczającej ich rzeczywistości, dlatego często poruszają zagadnienia związane z miejscem, z którym są związani czy z regionem, z którego pochodzą.

W ten sposób powstają prawdziwe dzieła sztuki, ale sztuki użytkowej, warte tego by znalazły się w naszych rękach, w naszych domach, na naszych półkach i stołach. - Zaprzyjaźniłam się z Muzeum Techniki i Komunikacji, tam współpracuje z dr Wojciechem Felińskim. To jest świetny człowiek, który docenia takie rzeczy. W muzeum prowadzi m.in. specjalne lekcje z udziałem dzieci, pokazuje im różne eksponaty, opowiada o nich, ale robi to w formie zabawy, np. jedna z lekcji miała tytuł „Mechaniczne zoo”, a której bohaterami były różne pojazdy mające kształt albo w nazwie zwierzę – opowiada dr Machnicka. – Moi studenci mieli za zadanie poobserwować taką lekcję i na tej podstawie stworzyć materiały edukacyjne w formie wydawnictwa. W ten sposób powstały tak piękne książki, że Muzeum postanowiło niektóre z nich wydać. Mówiąc o tym zmierzam do tego, że posiadając tak ogromny potencjał na Akademii, młodych wspaniałych projektantów, marzy mi się, by podobnie jak Muzeum Techniki inne instytucje podłapały te pomysły i zechciały w nie zainwestować, bo naprawdę warto. W Szczecinie jest wielu utalentowanych ludzi, których trzeba tu zatrzymać. To, co robią moi studenci to są rzeczy użytkowe, które można wykorzystać komercyjnie i je po prostu sprzedać. Fajnie mieć ładną, oryginalną i jeszcze praktyczną rzecz na własność. Książka to najlepszy tego przykład. Przyznaję, że mam szczęście pracować z tak utalentowanymi ludźmi.

„Zwyczajna mowa w regionalnych słowach”

autor: Aleksandra Zaborska

Edukacyjna książka/gra dla dzieci. Składa się z zestawu 31 ilustrowanych kart. W humorystyczny sposób odkrywa przed dziećmi bogactwo regionalnych odmian języka polskiego. Praca ta dostała wyróżnienie na podczas  2. edycji międzynarodowego konkursu „Jasnowidzę 2016” na projekt ilustrowanej książki dla dzieci, który został zorganizowany przez bardzo prestiżowe Wydawnictwo Dwie Siostry.

 

„Filharmonia. Pop-up Book.”

autor: Paweł Jarczak

Książka – rozkładanka, która ma przestrzenną trójwymiarową formę i ruchome elementy. Bohaterem jest szczecińska filharmonia, którą zwiedzamy sala po sali. Na jej kartach wyrastają przed nami słynne kręcone schody, czy obleczona złotem główna sala koncertowa. W sali kameralnej możemy sami ustawić muzyków na scenie, a cały budynek podświetlić na jeden z kilku kolorów. „Czytając” tę książkę, a raczej bawiąc się nią, poznajemy funkcjonowanie i wygląd tego słynnego budynku.

 

„Okres. 16 ciekawostek o menstruacji”

autor: Joanna Lamek

To projekt autorskiej książki ilustrowanej, który docelowo skierowany miał być do dziewcząt w wieku nastoletnim w okresie dojrzewania i tuż przed nim. Odbiorcą mogą być również dorośli mężczyźni i kobiety, rodzice dorastających dzieci. Publikacja ma za zadanie zainteresować czytelnika zjawiskiem miesiączki, ma zachęcić do rozmawiania o niej i przeciwdziałać stygmatyzacji tego procesu. Ilustracje zawierają powtarzający się motyw koła – symbolu jedności, wieczności i cykliczności. W książce znajdują się m.in. pozytywne przykłady obyczajów, które ukazują, jak w zależności od uwarunkowań kulturowych bądź społecznych podchodzimy do tego zjawiska.

 

„Priviet! znaczy Cześć!”

autor Aleksandra Zaborska

 

Książka aktywnościowa, która poprzez zabawę i interakcję z czytelnikiem przedstawia bogactwo ukraińskiej kultury. Celem jej jest przybliżenie kultury ukraińskiej polskim dzieciom oraz ułatwienie aklimatyzacji dzieciom z Ukrainy w Polsce, rozpoczynającym naukę w polskich szkołach i przedszkolach. Autorka projektu pragnie odpowiedzieć na pytanie jak wiele wspólnego mamy z tym, co wydaje nam się odmienne. Książka prostymi, tematycznymi zadaniami angażuje odbiorcę do pracy twórczej i poszukiwań cech wspólnych, łączących nas ze wschodnim sąsiadem. Autorka zaproponowała również alternatywną formę książki, której strony drukowane są, jako notesy (format A3 i A4). Ułatwia to przeprowadzenie warsztatów dla dzieci w szkołach, przedszkolach i innych instytucjach, które dotyczą książki. Publikacja zdobyła wyróżnienie honorowe podczas dziewiątej edycji konkursu „Najlepsze dyplomy projektowe Akademii Sztuk Pięknych” i została pokazana na wystawie Design 32.
 

8( 129)
Sierpień'19
gajda