Cukrzyca: fakty i mity

Według Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej, co 11 dorosły na świecie ma zdiagnozowaną cukrzycę, a co 6 sekund z jej powodu ktoś umiera. Statystyki biją na alarm. W ciągu ostatnich lat notuje się systematyczny wzrost częstości występowania tej choroby. Cierpią na nią setki milionów ludzi na całym świecie. Cukrzyca zaliczana jest do chorób cywilizacyjnych, a do tego wszystkiego: to schorzenie, o którym krąży wiele nieprawdziwych opowieści. Co jest faktem, a co mitem? O tym porozmawialiśmy z doktorem Grzegorzem Skuzą, diabetologiem i internistą. 

Autor

Karolina Wysocka

Mit 1) Cukrzyca to jeden rodzaj schorzenia.

 Cukrzyca to niejednolita grupa chorób o różnej patogenezie, w której wspólnym mianownikiem jest przewlekle podwyższony poziom glukozy, który prowadzi do uszkodzenia wielu narządów w organizmie. W cukrzycy typu 1 układ odpornościowy uszkadza komórki w trzustce produkujące insulinę. W cukrzycy typu 2 mamy do czynienia z insulinoopornością, czyli nieefektywnym działaniem hormonu. W cukrzycy typu 3 do choroby dochodzi w wyniku uszkodzenia trzustki, jako całego narządu, w wyniku zaburzeń genetycznych, hormonalnych oraz po zastosowaniu niektórych leków np. glikokortykoidów. 

Mit 2) Jeśli jesteś otyły lub masz nadwagę na pewno zachorujesz na cukrzycę.

Otyłość jest bardzo silnym czynnikiem ryzyka, ale nie jedynym. Nie każda otyła osoba zachoruje, zapadalność zwiększają dodatni wywiad rodzinny (z pokolenia na pokolenia w coraz młodszym wieku), podwyższony poziom trójglicerydów, mało aktywny tryb życia, stłuszczenie wątroby i trzustki w badaniu USG, stosowanie niektórych leków, kamica żółciowa.

Mit 3) Osoby z cukrzycą są bardziej narażone na przeziębienia. 

Niewyrównana cukrzyca w sposób istotny zwiększa ryzyko różnych infekcji, zwłaszcza skórnych, miejsc intymnych, dróg moczowych, upośledza gojenie się ran. Dobre wyrównanie choroby minimalizuje ryzyko powikłań. 

Mit 4) Chory na cukrzycę może jeść owoce bez ograniczeń.

Niestety większość owoców zawiera cukry proste, które bardzo szybko podnoszą poziom glukozy we krwi. Z pewnością są lepszą alternatywą do słodyczy, ponieważ zawierają dużo witamin i potasu, ale powinniśmy je zastępować warzywami. Co do owoców sezonowych, którym większość z nas nie potrafi się oprzeć, proponuję rozdzielenie ich na mniejsze porcje, np. po 10 truskawek na II i III śniadanie oraz podwieczorek. Znacznie gorszym produktem od owoców są na pewno soki owocowe, nawet te niesłodzone i powinno się je skreślić z diety. Polecam stosowanie soków tylko w przypadku niedocukrzeń.

Mit 5) Grapefruit jest bardzo zdrowym owocem.

W dużych ilościach na pewno podniesie poziom glukozy we krwi, dodatkowo w przypadku przyjmowania wielu tabletek może działać niekorzystnie ze względu na blokadę niektórych enzymów wątrobowych, prowadząc do niebezpiecznego podwyższenia leków we krwi.

Mit 6) Pacjent z cukrzycą nie powinien prowadzić aktywnego trybu życia.

Wręcz przeciwnie. Treningi, zwłaszcza tlenowe, np. szybki spacer z niewielką zadyszką, obniżają poziom glukozy we krwi, zmniejszają insulinooporność do kilkudziesięciu godzin, ułatwiają redukcję masy ciała, zmniejszają procentową zawartość tkanki tłuszczowej, poprawiają ogóle samopoczucie, samoocenę, odporność. Jeśli dana osoba nie uprawiała nigdy sportu powinna przejść badanie lekarskie. W cukrzycy typu 1 aktywność fizyczna też powinna pozostać stałym elementem życia, ale należy dokładnie kontrolować poziom glukozy przed, w trakcie i nawet wiele godzin po treningu oraz trzeba modyfikować dawki insuliny. 

Mit 7) Osoby chore na cukrzycę nie mogą jeść słodyczy. 

Faktycznie słodycze powinny zostać wyeliminowane z diety także u osób zdrowych, ale jak to w życiu bywa trudno się oprzeć różnym pokusom. Jedzenie jest jedną z przyjemności życiowych, dlatego w razie silnej potrzeby, polecam spożycie bezpośrednio przed wysiłkiem fizycznym lub w trakcie, ponieważ zostają natychmiast spalone, nigdy w przypadku braku aktywności fizycznej. Podobnie jak soki owocowe mogą być bardzo przydane w przypadku hipoglikemii.

Mit 8)  Jeśli zacznę przyjmować tabletki lub insulinę, to do końca życia. 

W cukrzycy typu 1 w chwili obecnej jedyną metodą leczenia jest niestety insulinoterapia. W cukrzycy typu 2, która występuje w prawie 90% przypadków, przy dużej otyłości istnieje realna szansa na odstawienie tabletek, a także insuliny. Pacjent musi wiedzieć, że w tej chorobie, to on sam w dużej mierze decyduje, jakie będą jego dalsze losy i jakie będzie dalsze leczenie. Przy zmianie trybu życia, diety, nagle okazuje się, że choroba ustępuje i możemy zmniejszyć lub odstawić leki. Jedynym warunkiem jest duże zaangażowanie i silne postanowienie zmiany stylu życia. Osiągnięty sukces zwiększa wiarę w swoje siły i możliwości, jest dobrym przykładem dla innych osób z otoczenia oraz rodziny pacjenta.

Zapraszamy na konsultację: tel. 504-610-955

10( 131)
Październik'19