Laparoskopowa rewolucja

Zabiegi laparoskopowe to alternatywa dla klasycznych operacji. Oczywiście, nie w każdym przypadku mogą je zastąpić, ale obecnie w ten sposób usuwa się nie tylko małe zmiany nowotworowe, ale nawet duże organy wewnętrzne. Coraz częściej znajdują zastosowanie w ginekologii. Na czym polega ta rewolucja – o tym rozmawiamy z dr Dorotą Gródecką, specjalistą ginekologii i położnictwa.

Autor

Karina Tessar

Mniejsze blizny, minimalne dolegliwości bólowe i mniej powikłań – to oczywiste korzyści dla pacjentów. Nie bez znaczenia jest też krótszy pobyt w szpitalu, a jeszcze większą nowością jest możliwość poddania się zabiegom laparoskopowym poza szpitalem. 

Na czym polega laparoskopia i dlaczego jest tak wyjątkowa?

To minimalnie inwazyjna procedura, która wykonywana jest z powodzeniem od ponad 25 lat. Jej wyjątkowość polega na tym, że cały zabieg można przeprowadzić używając jedynie kilku (3-4) drobnych nacięć skóry pozwalających na wprowadzenie kamery oraz specjalnych chirurgicznych narzędzi do jamy brzusznej wypełnionej obojętnym gazem, który daje lekarzom odpowiednie pole widzenia. Niewielkie narzędzia oraz kamera pozwalające na pracę w odpowiednim zbliżeniu pozwalają wprawnemu specjaliście na precyzyjne usunięcie zmian chorobowych czy korektę stwierdzanych nieprawidłowości. Podobnie jak w przypadku klasycznych operacji brzusznych czy z dostępu pochwowego, miejsca, od których odcina się zmienione chorobowo zmiany (np. guzy, torbiele, mięśniaki, macicę) chroni się przed krwawieniem stosując koagulację tkanek (zamykanie naczyń krwionośnych wysoką temperaturą), specjalne klipsy lub szwy chirurgiczne. Wszystkie podejrzane zmiany usuwane są w specjalnych woreczkach wprowadzanych do jamy brzusznej przez jedno z nacięć skóry, a w razie całkowitego wycięcia narządu rodnego jego usunięcie odbywa się przez pochwę. Taki sposób operowania pozwala na szybki powrót do zdrowia, pełnej aktywności fizycznej i zawodowej. Z reguły pacjentki operowane w laparoskopii wypisywane są do domu następnego, a często nawet tego samego dnia. Po około tygodniu zdejmuje się szwy i w tym czasie w większości sytuacji następuje powrót do pełnej sprawności.

Jakie mogą być wskazania do wykonania zabiegu laparoskopowego?

Doskonałe wyniki leczenia, minimalna inwazyjność oraz niewielki odsetek powikłań sprawiają, że lista wskazań do laparoskopii jest coraz dłuższa. Do kwalifikacji operacyjnej każdej pacjentki podchodzę indywidualnie, co zapewnia większe bezpieczeństwo oraz jest gwarancją satysfakcji z przeprowadzonego leczenia. Najczęściej jednak wykonuje się laparoskopie diagnostyczne, aby stwierdzić lub wykluczyć takie problemy, jak zespół bólowy miednicy mniejszej, niepłodność, podejrzenie niedrożności jajowodów, endometrioza, torbiele jajnika, zmiany chorobowe jajowodów lub podejrzenie ciąży pozamacicznej. Usuwa się też przydatki (jajniki i jajowody) w ramach profilaktyki onkologicznej u pacjentek z wysokim ryzykiem zachorowania na raka sutka i jajnika, mięśniaki macicy czy cały narząd rodny (w przypadku np. poważnych zmian chorobowych macicy), a coraz częściej leczy się w ten sposób zaburzenia statyki narządu rodnego. 

Dlaczego zabiegi laparoskopowe są lepsze od operacji klasycznych?

Aktualnie jedynie niektóre zabiegi o charakterze onkologicznym nie powinny być wykonywane tą drogą. Zabiegi laparoskopowe przebiegają ze znacznie mniejszym uszkodzeniem tkanek – niewielkie nacięcia skóry oraz stosowane przez nas szwy używane w chirurgii plastycznej nie pozostawią dużych, często widocznych blizn i wyglądają estetycznie. Zabieg laparoskopem to szybsze gojenie, mniejsze ryzyko choroby zrostowej oraz minimalizacja dolegliwości bólowych, a tym samym konieczności stosowania leków. Dla doświadczonego specjalisty czas trwania operacji laparoskopowych jest krótszy niż porównywalny czas operacji drogą klasyczną, w pozostałych przypadkach porównywalny do klasycznych operacji brzusznych. To pozwala skrócić czas znieczulenia oraz przebywania pacjentki na bloku operacyjnym. Zabiegi laparoskopowe pozwalają zatem na znacznie szybszy powrót do codziennej aktywności. 

Jak długi jest okres rekonwalescencji po zabiegu?

Z reguły okres rekonwalescencji ogranicza się do 7-14 dni po zabiegu i umożliwia szybki powrót do normalnej pracy, aktywności fizycznej czy seksualnej. W przypadku większości wykonywanych zabiegów pacjentki otrzymują posiłek tego samego dnia i mogą samodzielnie wrócić do domu. Panie, które bezpieczniej będą się czuły pod opieką fachowego personelu w pierwszej dobie po operacji, mogą być wypisane następnego dnia. Wypis jest jednak zawsze poprzedzony badaniem prawidłowości przebiegu pooperacyjnego. Szwy, którymi zaopatrujemy nacięcia skóry, zdejmujemy po około tygodniu i w tym czasie konsultacja pooperacyjna pozwala na kontrolę prawidłowości gojenia ran. Możliwe jest także zastosowanie szwów rozpuszczalnych niewymagających zdejmowania. 

Czy do laparoskopii warto się jakoś specjalnie przygotować?

Standardowo zalecamy, aby nasze pacjentki unikały przed zabiegiem czynników powodujących wzdęcia. Tydzień przed operacją nie należy spożywać słodyczy oraz napojów gazowanych. W niektórych przypadkach 2 dni przed przyjęciem do zabiegu trzeba zażyć środek przeczyszczający, a w dniu poprzedzającym zabieg wskazana jest dieta lekkostrawna – bez potraw smażonych i wzdymających – optymalnym obiadem będzie zupa i przyjmowanie samych płynów wieczorem przed operacją. W dniu zabiegu należy pozostać na czczo – to znaczy nie przyjmujemy posiłków i płynów doustnie. Stosowane leki powinny zostać rano przyjęte o standardowej porze i popite niewielką ilością płynu. Podobnie jak w przypadku wszystkich zabiegów, pacjentki zostaną poproszone o zdjęcie wszelkiej biżuterii, wyjmowanych protez stomatologicznych oraz usunięcie makijażu. Warto pamiętać, aby usunąć lakier przynajmniej z jednego paznokcia, co ułatwi pracę aparatury medycznej kontrolującej ważne parametry w czasie zabiegu. O szczegółach poinformuje lekarz anestezjolog.

Dorota Gródecka, specjalista położnictwa i ginekologii
ul. Tuwima 27/3
Szczecin

tel. 570 70 71 72

10( 131)
Październik'19