W listopadzie wszyscy nosimy wąsy

Październik za nami – było różowo, edukacyjnie i radośnie. Nastał listopad – miesiąc równie ważnej i potrzebnej akcji symbolizowanej kolorem niebieskim i…. noszeniem wąsów. Mężczyźni na całym świecie zapuszczają je, by szerzyć wiedzę na temat profilaktyki nowotworów jąder i prostaty. Do akcji włączają się również kobiety, których rola w dbaniu o męskie zdrowie jest nieoceniona. Czy jednak sami mężczyźni z równą uwagą myślą o swoim zdrowiu? 

Autor

prestiz

Mężczyzna – twardziel, który unika lekarzy?

Statystyki mówią same za siebie. Polscy mężczyźni żyją krócej niż kobiety. Według danych GUS w 2019 r. przeciętne trwanie życie mężczyzny wynosiło 74,1, natomiast kobiety 81,8. Skąd tak duża różnica? W odróżnieniu od kobiet stosunek mężczyzn do profilaktyki prozdrowotnej oraz regularnych badań jest często negatywny. Unikają tematu zmiany diety i … unikają lekarzy. W konsekwencji lekceważą często sygnały, jakie wysyła im organizm. 

Jak podkreślają specjaliści, mała aktywność fizyczna, nie zawsze kontrolowana ilość spożywanych słodyczy i alkoholu oraz przeświadczenie, że podołają wszelkim zmaganiom, to czynniki, które przyczyniają się do pogorszenia stanu zdrowia mężczyzn oraz rozwoju chorób, w tym nowotworów. Każda akcja, zachęcająca mężczyzn do działania w kierunku profilaktyki zdrowia, jest na wagę złota. Panowie skoncentrowani są na wyznaczonych przez siebie celach, ale na próżno szukać na tej liście pozycji „Wizyta u urologa”, „EKG” czy „Badania krwi”. Trudniej im rozmawiać na poważne tematy, szczególnie tych dotyczących ich zdrowia. Wielu z nich przyznaje, że dopiero za namową partnerki, są gotowi podjąć męską decyzję i umówić się na wizytę lekarską. Odzwierciedlenie takiej sytuacji widać w statystykach. Mężczyźni będący w związkach żyją dłużej i bardziej dbają o profilaktykę.

Rób to co miesiąc

Nowotwory jąder i prostaty w początkowej fazie zazwyczaj nie dają żadnych objawów. W związku z tym bardzo łatwo można je przeoczyć. Gdy pojawia się ból, rak jest już w zaawansowanym stadium. Niezwykle ważna jest profilaktyka – wystarczy poświęcić kilka chwil na samobadanie jąder, które jest bardzo proste. Lekarze zalecają wykonywanie samobadania już od 14 roku życia. Najlepiej wykonywać je raz w miesiącu, po kąpieli czy prysznicu. 

Nie wszystkie wykryte w ten sposób zmiany świadczą o nowotworze, ale każda z nich jest swoistym alarmem, który powinien zmotywować mężczyznę do umówienia się na wizytę u urologa.
Do niepokojących objawów należą: obrzęk, guzki, powiększenie jądra, zmiana kształtu jądra oraz ból występujący w trakcie samobadania. Wykrycie nowotworu jąder we wczesnym stadium znacznie zwiększa szansę na skuteczność leczenia. Rak jąder w większości przypadków jest całkowicie wyleczalny, pod warunkiem wczesnego wykrycia.

Movember – z myślą o zdrowiu mężczyzn

Panowie mają swoją, coroczną akcję na wzór Różowej Wstążki. Kampanie przebiegają jedna po drugiej, co tworzy spójny duet w uświadamianiu, jak ważne są działania, mające na celu wczesne wykrywanie nowotworów. 

Movember to trwająca miesiąc akcja, której znakiem rozpoznawczym są wąsy. A konkretnie zapuszczenie ich właśnie w listopadzie, co wzbudza zainteresowanie i zachęca do dyskusji. Nazwa składa się z dwóch angielskich słów: moustache – wąsy oraz November – listopad, a w dosłownym tłumaczeniu oznacza wąsopad. Akcję organizuje Fundacja Movember, a pierwsza odsłona miała miejsce w 2004 r. w Australii i Nowej Zelandii. Kampanię promują głównie sportowcy, choć z roku na rok ochotników nie brakuje, także z innych sfer życia publicznego (dziennikarze, żołnierze). W Polsce Movember pojawił się w 2014 r. Z każdym rokiem „wąsaczy” przybywa, a akcja staje się coraz bardziej rozpoznawalna. Dzięki temu sposób myślenia o „męskim raku” zmienia się, a panowie przełamują się, aby zrobić „coś dla jaj”.

Co jest celem akcji Movember?

Inicjatywa zrodziła się z myślą o poszerzaniu świadomości w kierunku raka jąder i raka prostaty. Misją kampanii jest przekonanie,  że samokontrola oraz regularne badania mają realny wpływ na wczesne wykrycie zmian oraz udane leczenie. Wielu mężczyzn zgadza się z tezą, że profilaktyka ma sens, jednak niewielu z nich faktycznie ją stosuje. Większość myśli, że nowotwór dotyka osoby starsze, co w przypadku zwłaszcza raka jąder mija się z prawdą. Na ten typ nowotworu zapadają głównie mężczyźni w wieku 14. a 34. rokiem życia. Dlatego im wcześniej młody chłopak zetknie się z tematem, tym łatwiej będzie mu przełamać tabu i badać się profilaktycznie.

Ryzyko zachorowalności na nowotwór prostaty wzrasta wraz z wiekiem. Jednak w obu przypadkach często reagujemy zbyt późno, ponieważ nie odczuwamy bólu. Tymczasem rak prostaty rozwija się bardzo powoli. W przypadku raka jąder w późniejszym stadium rozwoju mamy do czynienia z powiększeniem części lub całego jądra, a także z dolegliwościami w obrębie moszny – bólem i dyskomfortem, uczuciem ciężaru, szybkim powiększeniem i zaczerwienieniem skóry.

Rak jest podstępny. Nie zawsze mamy do czynienia z oczywistymi symptomami. Czasami możemy przeoczyć takie dolegliwości jak utrata wagi albo podwyższona temperatura. Podobnie przewlekłe zaparcia czy biegunka wydają się nam niewinne. Badania profilaktyczne i konsultacje z urologiem pomagają w rozpoznaniu choroby i zwiększają szanse na jej wcześniejsze wykrycie. To z kolei oznacza skuteczne leczenie. 

Dlaczego chorujemy?

Wśród najczęstszych czynników ryzyka wymienia się uwarunkowania genetyczne (10%) i wiek, ale dokładne przyczyny nie są znane. Niektórzy wskazują powiązania między występowaniem nowotworów a uwarunkowaniami hormonalnymi, nawykami żywieniowymi i chemicznymi. Ludzkość od wieków boryka się z rakiem – pierwsze ślady tej choroby odkryto w szkielecie Egipcjanina. Znalezisko sprzed 3 tysięcy lat dowodzi tego, że od dawna zmagamy się z nowotworami, niestety zachorowalność na nie nieustannie wzrasta.

Skuteczność leczenia

Nowotwór jąder czy prostaty to nie wyrok. Prognozy zależą oczywiście od tego, w jakim stadium choroba zostanie wykryta. Guzy jąder w większości okazują się nowotworami złośliwymi, ale bardzo dobrze poddają się leczeniu. Mimo to każdego roku w Polsce na nowotwory jądra umiera ok. 14% chorych mężczyzn – dlatego że nie przywiązują odpowiedniej wagi do profilaktyki.

Rak prostaty to drugi najczęściej występujący u mężczyzn nowotwór złośliwy (na pierwszym miejscu znajduje się rak płuc). Każdego roku z jego powodu umiera ok. 4 tysięcy mężczyzn. 

Mężczyzno 45+, warto się zbadać!

Zgodnie z zaleceniami medycznymi mężczyźni przed czterdziestką powinni sami badać swoje jądra, a po 45. roku życia wykonywać USG oraz regularne badania krwi sprawdzające m.in. poziom PSA. Jest to antygen gruczołu krokowego, którego poziom potwierdza bądź wyklucza chorobę prostaty.

Mężczyznom, którzy skończyli 50 lat rutynowym badaniem, jakie zleca urolog, jest badanie prostaty. Być może jest krępujące dla mężczyzn, ale warto przełamać wstyd i mieć pewność, że wszystko jest w porządku.

Akcja Movember w Centrum HAHS Szczecinie

Celem akcji Movember jest zachęcenie mężczyzn do podejmowania działań profilaktycznych i regularnego samobadania. W ramach Movember Centrum Diagnostyki Medycznej HAHS oferuje badanie USG jąder i PSA (prostaty) z 20% rabatem (tylko w listopadzie!). Zapisy na USG już trwają! 

Centrum HAHS jest również Partnerem BIEGU Z WĄSEM, który planowany jest w Szczecinie 22 listopada. Bieg organizowany jest po to, by zjednoczyć możliwie wiele osób wokół idei Movember i w widoczny sposób zwrócić uwagę na korzyści, jakie płyną z regularnych badań i dbania o swoje zdrowie.

Warto się przyłączyć do akcji – nie tylko zapuścić wąsy lub pobiec w biegu – ale i zmobilizować się do systematycznego samobadania i badań diagnostycznych.

Wykonywanie badań palpacyjnych w domowym zaciszu nie trwa długo i nie wymaga specjalnego przygotowania. Każdy mężczyzna jest w stanie znaleźć chwilę, by skontrolować stan swojego zdrowia. Badanie krwi (badanie PSA) w kierunku nowotworu prostaty to pierwszy etap. Jeśli występują niepokojące objawy lub wynik PSA wychodzi nieprawidłowy warto jak najszybciej udać się do urologa, który zleci wykonanie odpowiednich, specjalistycznych badań.

Centrum Diagnostyki Medycznej HAHS
ul. Felczaka 10
ul. Felczaka 10, Szczecin
7( 140)
Listopad'20