Matka, córka, wnuczka 

– trzy pokolenia szczecińskiej sceny muzycznej

 

Irena, Grażyna i Natalia Brodzińskie. Trzy artystyczne pokolenia Szczecina. Zjednoczone nie tylko więzami krwi, ale też muzyczno-teatralną pasją, są ostoją gatunku, który kiedyś był uwielbiany. Operetki. Wszystko dzięki Brodzińskim, a szczególnie Irenie, która jest wybitną postacią szczecińskiej i ogólnopolskiej kultury. To ona stworzyła legendę sceny operetkowej miasta, a jej córka oraz wnuczka kontynuują obraną przez artystkę drogę. – Robiła z publicznością co chciała. Była artystką jedyną w swoim rodzaju. Nie ma, nie było i nie będzie takiej drugiej jak ona – tak mówiła Grażyna Brodzińska o mamie w „Prestiżu” w 2008 roku.  

Autor

Karolina Wysocka

Rodzinne trio operowe 

Irena to pierwsza dama szczecińskiej operetki. Aktorka, śpiewaczka i tancerka. Słynna diwa Operetki Szczecińskiej, a później Teatru Muzycznego. Była solistka Opery na Zamku. Grażyna, córka Ireny, to śpiewaczka operetkowa, musicalowa, operowa oraz aktorka. Współpracuje z wieloma orkiestrami i ma za sobą liczne nagrania radiowe, telewizyjne, a nawet rolę w serialu „Barwy szczęścia”. Natalia, to wnuczka Ireny i bratanica Grażyny, jest śpiewaczką i skrzypaczką, znaną m.in. ze współpracy z Baltic Neopolis Orchestra oraz Teatrem Polskim w Szczecinie. Artystka jest kolejną wszechstronnie uzdolnioną kobietą tej rodziny. Te trzy nieziemsko utalentowane i piękne panie razem tworzą żywą historię szczecińskiej sceny muzyczno-teatralnej. Przoduje im oczywiście Irena. Wybitna solistka oraz wielka osobowość, której lokalna opera wiele zawdzięcza. – Prywatnie skromna i nieśmiała, gdy jednak wychodziła na scenę, porywała publiczność – zaznacza Izabela Marecka w archiwalnym artykule „Prestiżu” pt. „Pierwsza dama szczecińskiej operetki” (wrzesień 2008 r.).

„(...) W efekcie całe przedstawienie (Rozkoszna dziewczyna) było czyste, jednolite i naprawdę zabawne. Wielka w tym zasługa wszystkich wykonawców. Irena Brodzińska, ulubienica Szczecina w roli tytułowej raz jeszcze ukazała wszystkie walory swego talentu. Ogromny wdzięk, komunikatywność, swoboda sceniczna, muzykalność, wyczucie estetyki ruchu i gestu – oto cechy charakterystyczne jej osobowości”. Stanisław Urstein, „Głos Szczeciński”, 3-4 czerwca 1961 r.

Irena: legendarna diwa Szczecina 

Irena Brodzińska urodziła się w 1933 roku w Pińsku. – Ukończyła szkołę podstawową sióstr augustianek, gimnazjum sióstr klarysek w Krakowie, później mama wysłała ją do Szkoły Baletowej w Krakowie. Pracowała jako solistka baletu teatrów muzycznych Krakowa, Poznania i Lublina. Tańczyła ze sławami polskiej sceny baletowej – przypomina Izabela Marecka we wspominanym już tekście. Artystka zostawiła także ślad w polskiej kinematografii. Pojawiła się m.in. w filmach „Sprawa do załatwienia” oraz „Irena, do domu”. Wystąpiła też w produkcji polsko-niemieckiej „Ósmy dzień tygodnia” w roli piosenkarki. – W 1953 roku zadebiutowała jako śpiewaczka w Teatrze Muzycznym w Łodzi.
W latach 1954-1956 śpiewała w Operetce Śląskiej w Gliwicach – możemy przeczytać na stronie internetowej Encyklopedii Pomorza Zachodniego. Artystka od 1957 roku z przerwami związana jest ze Szczecinem. Do miasta przyjechała, wraz z ówczesnym mężem Edmundem Waydą i córką Grażyną, na zaproszenie dyrektora Operetki Szczecińskiej, Jacka Nieżychowskiego.

 – W Szczecinie zadebiutowała 25 stycznia 1957 roku rolą Chinki Mi w „Krainie uśmiechu” F. Lehara (130 przedstawień i ponad 80 tys. widzów). Było to również pierwsze przedstawienie w historii szczecińskiego teatru muzycznego (Operetka Szczecińskiego Towarzystwa Miłośników Teatru Muzycznego) – możemy przeczytać na stronie Encyklopedii Pomorza Zachodniego. Początki były trudne. Skromny lokal w sali gimnastycznej dała… Milicja Obywatelska. Mieścił się przy ulicy Potulickiej 1. – Doskonale pamiętam tę premierę – mówi pani Irena we wspominanym artykule Izabeli Mareckiej. – Zima, przeraźliwy ziąb, między sceną a widownią w suficie była dziura. My w eleganckich, wydekoltowanych sukniach, widzowie siedzieli w futrach, a z dachu sypał autentyczny śnieg! Miała to być tymczasowa lokalizacja. To „tymczasem” trwało ćwierć wieku – wspomina. Artyści teatru, w tym Brodzińska, jednak nie narzekali, kochali swoją pracę i publiczność. Irena była szczególnie uwielbiana. – Tytułową postać kreowała Irena Brodzińska, jak zawsze urocza, pełna wdzięku, roztańczona (…) – tak pisał o niej Walerian Pawłowski w recenzji dla „Kuriera Szczecińskiego” w 1968 roku. Na scenie Operetki (później Teatru Muzycznego) występowała z ogromnym powodzeniem do roku 1976. Poza roczną przerwą w latach 60., podczas której śpiewała w Łodzi.

W 1976 roku na scenie Teatru Muzycznego wystąpiła wraz z córką Grażyną w musicalu „Machiavelli”. Co ciekawe, panie zagrały matkę i córkę. Irena, obdarzona urodą oraz talentem, była wielką gwiazdą lokalnego teatru. Zagrała wiele pierwszoplanowych ról m.in. postaci Elizy z „My Fair Lady”, Hanny Glawarii w „Wesołej wdówce”, Adeli w „Zemście nietoperza” czy główną bohaterkę w „Hallo Dolly”. – Ze sceną rozstała się na dobre w 1978 roku. Wyjątek zrobiła dla Waleriana Pawłowskiego, z którym zatańczyła na scenie podczas benefisu dyrygenta – informuje Encyklopedia Pomorza Zachodniego. Dama lokalnej sceny uważa się za artystkę spełnioną. – Nigdy nie żałowałam, że tak szybko odeszłam ze sceny – mówi Irena Brodzińska. – Okazało się, że można bez sceny żyć, chociaż początkowo wydawało mi się to niemożliwe. Teraz cieszę się sukcesami moich dzieci i trójki cudownych wnuków. To moja największa duma i radość – mówi w przywoływanym artykule Izabeli Mareckiej. Artystka należy do grona założycieli Stowarzyszenia Miłośników Opery i Operetki. Trzykrotnie została nagrodzona Bursztynowym Pierścieniem.

„Irka Brodzińska była zjawiskiem. Kiedy pojawiała się na scenie (tak właśnie – nie wychodziła, a pojawiała się), przez widownię przelatywało stłumione aaaa utrzymane w rejestrach od sopranowego po kontrabasowy. To wielbiciele Ireny dawali o sobie znać… Brodzińska to ucieleśniony wdzięk i urok połączony z perfekcjonizmem scenicznym”. Walerian Pawłowski, „Takty i nietakty”, Szczecin 1994 r.

Grażyna: córka i primadonna

Grażyna Brodzińska urodziła się w Krakowie w 1951 roku. Swoją przygodę ze sceną rozpoczęła jako kilkuletnia dziewczynka. – Pierwsza Dama Polskiej Sceny Muzycznej, znakomita aktorka i tancerka. Króluje na scenie i podbija serca publiczności na całym świecie. Perfekcyjna w każdym geście. Prezentując najwyższy kunszt sztuki wokalnej, swoim repertuarem obejmuje zarówno klasykę, musical, jak i światowe przeboje z gatunku różnych nurtów muzycznych. Zachwyca widzów głosem,
elegancją i temperamentem – tak opisuje artystkę Opera Bałtycka  w Gdańsku. Chyba nie mogło być inaczej. Miłość do sceny i muzyki Grażyna ma we krwi. Artystka jest wszak nie tylko córką Ireny Brodzińskiej, ale też Edmuda Waydy, tenora, reżysera oraz dyrektora teatrów muzycznych. –  Byłam na wszystkich próbach, gdy występowała mama – wspomina Grażyna Brodzińska w artykule „Pierwsza dama szczecińskiej operetki”. – Tylko ci, którzy widzieli ją na scenie, wiedzą, jaka była wspaniała. Pamiętam ją także w duetach z tatą. Jak razem śpiewali, to wszyscy płakali, a potem na stojąco bili brawa – mówi córka Ireny.

Artystka była solistką w Teatrze Muzycznym w Szczecinie, w Operetce Warszawskiej (później Teatr Muzyczny Roma) oraz w Gliwickim Teatrze Muzycznym. Obecnie współpracuje z Teatrem Muzycznym w Poznaniu. Zagrała wiele pierwszoplanowych ról w operetkach, musicalach i komediach muzycznych. Występuje z czołowymi orkiestrami filharmonicznymi oraz operowymi. Koncertuje w kraju i za granicą. Nagrała trzy recitale telewizyjne. Brała udział w cyklu „Z batutą i humorem” Macieja Niesiołowskiego. Wielokrotnie śpiewała na Europejskim Festiwalu im. Jana Kiepury w Krynicy. – Prezentuje najwyższy kunszt sztuki wokalnej. Obdarzona urodą, wdziękiem, scenicznym temperamentem, śpiewa, tańczy, czaruje publiczność teatralną i filharmoniczną. Udowodniła, że ma prawo do tytułu Pierwszej Damy Polskiej Operetki – powiedział o niej Bogusław Kaczyński i te słowa przywołuje gdańska Opera Bałtycka. Grażyna Brodzińska została odznaczona m.in. Srebrnym Krzyżem Zasługi oraz Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”, w swojej kolekcji ma też Bursztynowe Pierścienie. Prywatnie to żona aktora Damiana Damięckiego. 

Natalia: utalentowana wnuczka i bratanica 

Natalia Brodzińska to aktorka, muzyk i śpiewaczka. Bratanica słynnej Grażyny to, jak i jej ciotka, sopran. Ukończyła studia na wydziale instrumentalnym oraz wokalno-aktorskim na Akademii Muzycznej w Gdańsku. – Jako muzyk orkiestrowy współpracowała m.in. z Baltic Neopolis Orchestra, Orkiestrą Opery na Zamku w Szczecinie, Elbląską Orkiestrą Kameralną. Jako wokalistka brała udział w projektach gdańskiej Capelli Gedanensis, w koncertach kameralnych w Dworku Sierakowskich w Sopocie, wielokrotnie uczestniczyła w koncertach z cyklu „Młode Talenty Wokalistyki" na Międzynarodowym Festiwalu Muzyki w Helu – czytamy na stronie terazteatr.pl.

Wnuczka Ireny Brodzińskiej jest wszechstronnie uzdolnioną artystką. Odnajduje się zarówno w operach, jak i musicalach, z powodzeniem wykonuje także muzykę współczesną. – W 2015 śpiewała partię Królowej Nocy w singspielu Czarodziejski Flet W. A. Mozarta w ramach Świętojańskich Dni Muzyki Operowej w Gdańsku. Umiejętności wokalne kształtowała pod kierunkiem Katarzyny Dondalskiej, Ryszarda Karczykowskiego, Normy Sharp, Ewy Iżykowskiej. Artystka ma za sobą liczne ciekawe kreacje.

W jej repertuarze są interesujące role, arie operowe i operetkowe, songi musicalowe, cykle pieśni oraz piosenki doskonałych tekściarzy. W październiku 2017 roku, podczas obchodów 60-lecia Opery na Zamku odbył się Jubileusz Ireny Brodzińskiej, który uświetniły występy Grażyny i właśnie Natalii. Córka Ireny po koncercie powiedziała, że tego dnia chciała zaśpiewać najpiękniej jak potrafi. Dla wnuczki, Natalii, także było to bardzo ważne wydarzenie. – Irenka wysyła bardzo pozytywne fluidy. Tak jak zresztą sama powiedziała, ona przynosi szczęście – powiedziała po koncercie dziennikarzom Radia Szczecin. Jubileusz prowadzili Michał Janicki oraz Adam Opatowicz z Teatru Polskiego. 

Łzy radości, owacje na stojąco, morze kwiatów: tak zapamiętano ten benefis. Publiczność długimi brawami dziękowała za ten wieczór i zachwycała się trójką artystek. Wszystkie miały na sobie czerwone sukienki. Każda z nich oczarowała odbiorców talentem, wdziękiem oraz czarem. Prawdziwe trzy gracje. 

„Kiedy Grażyna Brodzińska zaśpiewała Irenie Brodzińskiej «Mamo, w sercu cię kołyszę» (piosenkę «Do ciebie, mamo» z repertuaru Violetty Villas) i pocałowała ją w rękę, z obiema artystkami rozpłakała się cała widownia. Podczas koncertu zaśpiewała też wnuczka pani Ireny, Natalia”. Ewa Podgajna, „Gazeta Wyborcza”, 23 października 2017 

Legenda, fenomen, gwiazda

 – Szczecin kocha Irenę Brodzińską – mówią lokalne media. W tym temacie nic się nie zmieniło. Artystka zeszła ze sceny ponad czterdzieści lat temu, ale wciąż jest pamiętana oraz uwielbiana. Otrzymała liczne nagrody i odznaczenia. Dzięki niej operetka jest wciąż żywa, kojarzy się ze szczecińską sceną oraz wzbudza zainteresowanie. Artystka swoją miłość do tej sztuki przekazała zaś nie tylko swojej rodzinie, ale też wielu odbiorcom teatru. Irena Brodzińska jest jedną z bohaterek książki Iwony Gacparskiej „Ścieżki, drogi, przystanki, czyli całe Ich życie... Kolejne historie”, którą wydała Książnica Pomorska i ZASP w 2016 roku. Opera na Zamku w Szczecinie uhonorowała tę wybitną artystkę zamówieniem na film dokumentalny na jej temat u Marka Osajdy. Obraz miał swoją premierę w Teatrze Polskim w Szczecinie w 2018 roku. Powstała też książka znanej dziennikarki Krystyny Pohl „W krainie czaru i uśmiechu, czyli dwie dekady Teatru Muzycznego na Potulickiej”. 

W publikacji dużo miejsca poświecono wspomnieniom o Irenie Brodzińskiej. Niewątpliwie wpływ na ogromną i wieloletnią popularność artystki ma jej niezwykły talent, ale też miłość do teatru, a szczególnie szczecińskiej sceny oraz wielka sympatia dla naszego miasta.
– O Potulickiej mówiono, że nie jest to Teatr Operetki, a „teatr uśmiechu”. Jak powiedział dyrygent Walerian Pawłowski, takich ludzi spotyka się raz na 100 lat. Kilkoro z moich przyjaciół żyje do dzisiaj. Wciąż się spotykamy, rozmawiamy, wspominamy. Zawdzięczam Nieżychowskiemu naprawdę wiele. Dzięki niemu kocham to miasto jak żadne inne. Do dzisiaj przekonuję wszystkich, że Szczecin jest miastem szczęścia i miłości. Jest pełnym wspaniałych ludzi, pięknej roślinności, magnolii.
Nigdy z niego nie wyjeżdżajcie! – mówi Irena Brodzińska w artykule „Viva Opera!” Andrzeja Kusa („Prestiż”, luty 2017 r). 

Mimo, że przez lata na szczecińskich scenach pojawiło się wielu wybitnych artystów, to legendarna dama operetki wciąż jest naszą największą gwiazdą. – Nie kaprysiła, nie spóźniała się na próby, zawsze skromna, pracowita, punktualna i otwarta na uwagi reżysera. Nigdy nie potrzebowała też suflera  – podkreśla Izabela Marecka w tekście „Pierwsza dama szczecińskiej operetki”. Zawsze kochała teatr i publiczność. Była na scenie szczera, prawdziwa. Może w tym tkwi fenomen Ireny Brodzińskiej. – Jej kreacje przeszły do historii, a publiczność po prostu ją kochała. Przychodziła „na Brodzińską” i zawsze była nią zachwycona. A ona, mimo mnóstwa atrakcyjnych propozycji, nigdy tej publiczności nie opuściła, bo jak mówi, to była miłość wzajemna. Irena Brodzińska była nie tylko wielką gwiazdą polskich scen muzycznych, ale stała się także ich legendą. I choć już od 40 lat nie tańczy i nie śpiewa, to jej legenda trwa nadal. Jest pamiętana, nadal kochana i podziwiana, rozpoznawana na ulicach, obdarowywana podziękowaniami i uśmiechem. Okazjonalne spotkania, w których uczestniczy i miłość, którą jest ciągle obdarzana wypełnia wszystkie krzesła – mówi Marek Osajda, autor filmu „Irenka, ach Irenka”. Dama operetki wciąż wspiera lokalną scenę, ale żyje spokojnie z mężem Gustawem Tijewskim, otoczona ukochanymi zwierzętami i bliskimi. – Jestem szczęśliwa z moim najdroższym mężem, wnukami gdy do mnie przyjeżdżają. Zawsze powtarzam, że trzy czwarte szczęścia w życiu daje ukochana praca, jedną czwartą cudowna rodzina. Jestem spełniona w stu procentach – zaznacza Irena Brodzińska w tekście „Viva Opera!” („Prestiż”, luty 2017 r.).

– Był dla mnie wszystkim. Całym życiem. Scena była moją miłością. Ja na scenie żyłam, byłam najprawdziwszą Ireną – Irena Brodzińska o teatrze, „W krainie czaru i uśmiechu, czyli dwie dekady Teatru Muzycznego na Potulickiej”, Krystyna Pohl, 2018

 

źródła: „Pierwsza dama szczecińskiej operetki”, I. Marecka, „Prestiż”, wrzesień 2008, „Viva Opera!”, A. Kus, „Prestiż”, luty 2017, prestizszczecin.pl; szczecin.wyborcza.pl, operabaltycka.pl, radioszczecin.pl, gs24.pl, wikipedia.org, terazteatr.pl, grazynabrodzinska.pl, pomeranica.pl, filmpolski.pl, 24kurier.pl/ foto: Wikipedia, Encyklopedia Pomorza Zachodniego, archiwum Opery na Zamku 

 

Prestiż  
Kwiecień 2021