Stres i przemoc zmieniają mózg

Pojawiły się kolejne wyniki badań dowodzące, że dramatyczne przeżycia w sposób fizyczny mogą zmienić strukturę mózgu. Doświadczenie bycia ofiarą, znęcania się i przemocy domowej, a nawet oglądanie programów czy granie w gry pełne okrucieństwa odciska piętno na naszym umyśle.

Autor

Aneta Dolega

Tracy Vaillancourt, psycholog z Uniwersytetu w Ottawie w K anadzie, w 2007 r. odkryła, że chłopcy, nad którymi znęcano się, mają wyższy poziom kortyzolu, hormonu stresu, niż ich rówieśnicy bez takich doświadczeń. U dziewczynek tendencja ta była odwrotna. Wyższy poziom kortyzolu przez dłuższy czas może być zabójczy dla komórek nerwowych w hipokampie, strukturze mózgu, odpowiadającej za pamięć. Tłumaczyłoby to gorsze wyniki w nauce i testach pamięciowych dzieci, które były ofiarami znęcania się – niezależnie, czy katem był rówieśnik czy ktoś z rodziny.

Martin Taicher zajmował się badaniem ofiar przemocy słownej. W jego eksperymencie uczestniczyło 63 młodych dorosłych. U ofiar znęcania się werbalnego zauważono występowanie zmian w ciele modzelowatym. Struktura ta łączy półkule mózgowe i odgrywa ważną rolę w procesach widzenia oraz zapamiętywania. Osoby, które doświadczyły znęcania się, mają mniej rozbudowaną otoczkę mielinową wokół neuronów ciała modzelowatego, co skutkuje gorszym kontaktem pomiędzy półkulami. Może to tłumaczyć, podobnie jak podwyższony poziom kortyzolu, problemy z pamięcią, koncentracją i uwagą u osób, które są ofiarami przemocy słownej.

Zmiany w otoczkach mielinowych czy w poziomie hormonu stresu nie są jedynymi nieprawidłowościami, jakie udało się odnotować naukowcom, zajmującym się ofiarami przemocy. Szczególnie niebezpieczne jest doświadczenie przemocy w dzieciństwie, ponieważ w sposób istotny zmienia strukturę mózgu.

Joaquim Radua badał związek pomiędzy maltretowaniem w dzieciństwie a objętością istoty szarej, budującej nasz najważniejszy organ. Jako maltretowanie przyjął definicję Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), która obejmuje fizyczne i psychiczne złe traktowanie, wykorzystywanie seksualne oraz zaniedbywanie, które wpływa na zdrowie, samopoczucie i rozwój dziecka. Badaczowi udało się ustalić, że maltretowanie działa jako silny czynnik stresowy, wyzwalający kaskadę zmian neurobiologicznych, prowadzących do trwałych zmian w strukturze mózgu, co także może wpływać na pogorszenie się pamięci, koncentracji i uwagi u dzieci i dorosłych, które w młodym wieku doświadczyły przemocy w rodzinie.

Okazuje się, że nie tylko przeżywanie okrucieństwa we własnym doświadczeniu powoduje zmiany w pracy umysłu. Zmian doświadczają także osoby, oglądające w telewizji sceny pełne przemocy oraz użytkownicy okrutnych gier.

Prestiż magazyn szczeciński
10( 87)
Listopad'15
gajda