Nadciśnienie w ciąży

Nadciśnienie tętnicze występuje u ok. 10-15% ciężarnych i jest jedną z najczęstszych  przyczyn powikłań ciążowych i okołoporodowych. W Polsce rocznie występuje u ok. 30 tysięcy ciężarnych. Na nurtujące pytania odpowiada „Prestiżowi” specjalista z Centrum Diagnostyki Medycznej HAHS, dr Marek Sypień

Autor

prestiz
Z czego wynika nadciśnienie u kobiet w ciąży? 
Już w pierwszych tygodniach od zapłodnienia widoczne są zmiany w układzie krążenia związane z ciążą. Zaburzenia regulacji ciśnienia u ciężarnej są spowodowane problemem z adaptacją do tych zmian, z nieprawidłowym rozwojem krążenia maciczno-płodowego oraz czynnikami predysponującymi do rozwoju nadciśnienia, np. otyłością, obciążeniem genetycznym. 
 
Jakie zmiany zachodzą w układzie krążenia u ciężarnych? 
Przede wszystkim zwiększa się zapotrzebowanie energetyczne kobiety ciężarnej i rozwijającego się płodu, powiększają się narządy matki (macica, gruczoły piersiowe, tarczyca, przysadka mózgowa), wzrasta przepływ krwi przez te narządy, powiększa się łożysko. Wraz ze wzrostem masy ciała kobiety, zwiększa się praca układu krążenia. Od II trymestru ciąży zmiany związane są z uciskiem rosnącej macicy na aortę i żyłę główną dolną (dlatego najlepsze warunki dla układu krążenia są wtedy, gdy kobieta ciężarna leży na lewym boku).
 
Czy w trakcie ciąży ciśnienie powinno być stałe, uregulowane? 
W I trymestrze ciąży dochodzi do stopniowego spadku ciśnienia. Pomiędzy 20 a 32 tygodniem występuje największy spadek ciśnienia. W III trymestrze dochodzi do stopniowego wzrostu ciśnienia tętniczego i w prawidłowej ciąży nie obserwuje się zwykle wartości wyższych niż przed ciążą. Nadciśnienie może być wywołane ciążą (rozwija się po 20 tygodniu ciąży i ustępuje do 12 tygodnia od rozwiązania) lub istniejące przed ciążą (występuje już w pierwszej połowie ciąży). Po 20 tygodniu może też dojść do nałożenia się nadciśnienia wywołanego ciążą na istniejące przed ciążą. 
 
Czy nadciśnienie tętnicze w ciąży to zagrożenie dla kobiety i dziecka?
Bardzo groźnymi stanami związanymi z nadciśnieniem w ciąży są stan przedrzucawkowy i rzucawka. Stan przedrzucawkowy dotyczy drugiej połowy ciąży (związany jest z dysfunkcją łożyska). Grozi on ciężkimi powikłaniami dla matki (rzucawka, zaburzenia krzepnięcia krwi, niewydolność wątroby i nerek, krwawienia do centralnego układu nerwowego, odklejenie łożyska) i dla płodu (wcześniactwo, obumarcie płodu, niedotlenienie wewnątrzmaciczne płodu, opóźniony rozwój, mała masa urodzeniowa, małowodzie).
 
Jakie jest prawdopodobieństwo wystąpienia powyższych komplikacji?
Nadciśnienie wywołane ciążą w ok. 46% rozwija się w stan przedrzucawkowy, a w ok. 10% w rzucawkę. 
 
Kiedy nadciśnienie tętnicze w ciąży wymaga leczenia i ścisłego nadzoru lekarskiego?
U wszystkich kobiet w ciąży z nadciśnieniem zaleca się postępowanie niefarmakologiczne (zakaz alkoholu, papierosów, ograniczenie wysiłku), bez ograniczania soli w diecie.
Nadciśnienie wywołane ciążą oraz nadciśnienie istniejące przed ciążą z powikłaniami narządowymi, tj. z cukrzycą, chorobami nerek i objawowe zaczynamy leczyć od wartości 140/90 mmHg. Gdy nadciśnienie istniejące przed ciążą jest niepowikłane i bezobjawowe leczymy od wartości 150/95 mmHg. Ciśnienie 170/110 mmHg i wyższe są wskazaniem do pilnego leczenia szpitalnego. Ciśnienie docelowe w ciąży to wartości poniżej 140/90 mmHg.
 
Jak kontrolować ciśnienie w ciąży?
Przede wszystkim trzeba je mierzyć samodzielnie. Bardziej precyzyjne pomiary wykonujemy za pomocą Holtera ciśnieniowego, który rejestruje wysokość ciśnienia przez całą dobę. Konieczne jest także badanie moczu na obecność białka. Choć nadciśnienie tętnicze w ciąży może przebiegać z białkomoczem lub bez, podwyższony poziom białka w moczu to ryzyko wystąpienia powikłań nadciśnienia. Warto dodać, że 24-godzinne monitorowanie ciśnienia (Holter ciśnieniowy) ma przewagę nad pomiarami tradycyjnymi, ponieważ pozwala prognozować wystąpienie białkomoczu, ryzyko przedwczesnego porodu oraz ogólne rokowania w ciąży. I jest to badanie bezpieczne dla ciąży. 
Niestety, obecnie jeszcze nie ma skutecznych metod profilaktyki rozwoju nadciśnienia tętniczego w ciąży. Dlatego ważna jest systematyczna kontrola lekarska i pomiary ciśnienia. 
 
Centrum Diagnostyki Medycznej HAHS
ul. Felczaka 10
www.hahs-lekarze.pl
Prestiż magazyn szczeciński
3( 91)
Marzec'16
gajda