Przez ostatnie dni lutego Polska żyła m.in. „aferą chopinowską”. Poszło dokładnie o antologię „Chopin New Romantic” złożoną z kilku komiksów w dwóch wersjach językowych: polskiej i niemieckiej. Wydawcą kontrowersyjnego dzieła jest m.in. szczecinianin Szymon Holcman.
Bohaterem części, która wywołała kontrowersje, a co za tym idzie całą awanturę, jest narysowana przez Krzysztofa Ostrowskiego, postać Fryderyka Chopina. Muzyk wraz ze swoim znajomym, skinheadem, przyjeżdża do więzienia, by dać koncert. Bohaterowie tej części antologii – w tym sam Chopin – używają w rozmowach niecenzuralnych słów. Oliwy do ognia dodał fakt, że wydawnictwo to sfinansowało Ministerstwo Spraw Zagranicznych i polska Ambasada w Berlinie.
Chopin tak, ale bez godła
„Chopin New Romantic” wydała jedna z najważniejszych oficyn komiksowych w Polsce „Kultura Gniewu”, która na polski rynek wypuszcza ambitne, nagradzane tytuły z całego świata. Komiks miał być darmowy i rozprowadzany po polskich i niemieckich ośrodkach edukacyjnych. Po wybuchu awantury MSZ postanowiło zniszczyć cały nakład, ale wydawnictwo postanowiło się bronić. – Problem komiksu o Chopinie to problem myślenia stereotypami, czyli jeżeli mamy komiks, to jest on dla dzieci. U nas nie przyjmuje się, że komiks to element sztuki, medium, które jest przeznaczone również dla ludzi dorosłych – wyjaśnia Szymon Holcman z wydawnictwa „Kultura Gniewu”. – Ten jeden komiks, który wzbudził kontrowersje, jest wyimkiem całości. Komentowanie go, nazywając wulgarnym w oparciu o tę jedną nowelę, mam nadzieję, że o nowelę, a nie dwa kadry, gdzie rzeczywiście padają przekleństwa, jest nieporozumieniem – dodaje.
Do obrony komiksu włączyli się sami twórcy biorący udział w projekcie, wśród których znalazły się takie nazwiska jak: Jakub Rebelka, Jacek Frąś, Sascha Hommer, Agata „Endo” Nowicka, Andreas Michale, Patryk Mogilnicki i Grzegorz Janusz.
Pod wpływem argumentów MSZ postanowiło zachować tytuł. Komiks po zmianach zostanie wprowadzony w obieg. Przede wszystkim ze wszystkich stron zniknie godło Polski i informacja o zleceniodawcy, czyli ministerstwie.
– Komiks trafi do placówek związanych z kulturą i sztuką na terenie Polski i Niemiec (wcześniej miały być to szkoły) tylko z małymi poprawkami – dodaje Holcman.
Współwłaściciel „Kultury Gniewu” ma jednak pretensje do mediów. Jego zdaniem temat został sztucznie rozdmuchany. Jako dowód wskazuje na zachowanie strony niemieckiej.
– Nasi berlińscy partnerzy ironicznie skomentowali całą drakę wokół komiksu – wyznaje przedstawiciel „Kultury Gniewu”. – Byli szczerze zaskoczeni reakcją dziennikarzy i urzędników. Dla nich nie ma żadnego problemu – dodaje.
– Reklama –
Ministerstwo dalej finansuje
„Kultura gniewu” publikuje rzeczy inteligentne, oryginalne i wartościowe. Co najciekawsze właściciele oficyny, którzy obok Holcmana tworzą jeszcze wydawnictwo, nie zarabiają na tym co robią. „Kultura Gniewu” ma do spełnienia misję promowania wśród polskich czytelników komiksu, który od dawna uważany jest za sztukę i rodzaj literatury z wyższej półki. Wydawnictwo oprócz zagranicznych tytułów, w katalogu ma komiksy tworzone przez czołowych polskich rysowników i scenarzystów, takich właśnie jak wspomniany Krzysztof Ostrowski. Kolejny poboczny projekt „Kultury” będzie znowu finansowany przez… Ministerstwo Spraw Zagranicznych.
– Na razie trwają rozmowy w ministerstwie, jestem tam prawie codziennie – mówi Holcman. – Wygraliśmy przetarg ogłoszony parę miesięcy temu na projekt o Polsce i jej przewodnictwu w Unii Europejskiej. W związku z tym chcemy przygotować graficzną historię, nawiązująca do tematu, która będzie miała charakter wyłącznie edukacyjny. O pomoc poprosiliśmy dwóch znakomitych artystów: autorem scenariusza jest Grzegorz Janusz, a za stronę graficzną odpowiada Przemek Truściński – dodaje.
Oprócz tego „Kultura” szykuje się do wypuszczenia na rynek drugiej części epopei Jasona Lutesa „Berlin”. – To będzie „Berlin. Miasto dymu”, druga część trylogii mocno zakorzenionej w tradycjach literackiego modernizmu – zdradza Holcman. – To złożony zbiorowy portret miasta i jego mieszkańców w roku 1930. To również jedno ze szczytowych osiągnięć powieści graficznej – dodaje.
Dekada pasji, dekada miłości
„Kultura Gniewu” powstała 10 lat temu i była wynikiem dwóch pasji założyciela oficyny Jacka Składanka, czyli muzyki punk i komiksu. Po czterech latach samotnego prowadzenia wydawnictwa dołączył do niego Szymon Holcman, który podobnie jest fanatykiem komiksów, a szczególnie tego co się dzieje za granicą. W międzyczasie do duetu dołączył trzeci miłośnik graficznych historii – Paweł Tarasiewicz.
Oficyna ma na koncie przekłady takich wybitnych tytułów jak „Black Hole” Charlesa Burnsa, „Kot Fritz” Roberta Crumba, „Ghost World” Daniela Clowesa czy „Bez Komentarza” Iwana Bruna. Współpracują z nimi też polscy autorzy, tej miary co Jacek Frąś, Jakub Rebelka, Michał „Śledziu” Śledziński czy szczecinianin January N. Misiak.
Aktualnie obok „Chopin New Romantic” najgorętszym tytułem „Kultury” jest „Pinokio” Winshlussa. Na bazie bajki uwielbianej przez dzieci stworzył on przeznaczoną dla dorosłych mroczną, ironiczną i okrutną wariację, narysowaną, pokolorowaną i obywającą się w zasadzie bez słów. – Sprawa z Chopinem na chwilę nas odciągnęła od tego co najważniejsze teraz dla wydawnictwa – mówi Holcman. – Wróciliśmy do promowania „Pinokia”, na którym bardzo nam zależy. To świetny komiks człowieka, który ma na swoim koncie także filmową adaptację innego wybitnego dzieła graficznego, a mianowicie „Persepolis” Marjane Satrapi. Za realizacje filmu otrzymał nagrodę w Cannes, francuskiego Cezara i był nominowany do Oscara. Teraz powraca znowu jako autor komiksu, który mamy przyjemność promować w Polsce – dodaje.
– Reklama –
Aneta Dolega
3 marca br. MSZ wydało oficjalne oświadczenie w sprawie komiksu „Chopin New Romantic” wydanego przez „Kulturę Gniewu”. Oto fragmenty:
„Ministerstwo Spraw Zagranicznych podtrzymuje stanowisko, że komiks „Chopin. New Romantic” nie może być elementem promocji Polski za granicą. Z tego też powodu dystrybucja komiksu za granicą została wstrzymana.
Podjęto następujące decyzje, biorąc pod uwagę petycje i wnioski ze strony niektórych środowisk twórczych, wydawców oraz osób prywatnych, postulujących ocalenie nakładu od zniszczenia:
– z wydanych egzemplarzy komiksu zostaną usunięte i wymienione na nowe te strony, które zawierają wizerunek godła państwowego oraz informację o zleceniodawcy;
– postanowiono o zmianie docelowych grup adresatów komiksu i skierowaniu go do zainteresowanych środowisk twórczych i artystycznych, zwłaszcza reprezentatywnych dla tego środka ekspresji twórczej, jakim jest sztuka komiksu.
Ministerstwo Spraw Zagranicznych z uznaniem przyjmuje inicjatywę wydawnictwa „Kultura Gniewu”, które zobowiązało się do wykonania wymiany ww. stron komiksu na własny koszt.
Ministerstwo pragnie jednocześnie podkreślić, że wydawnictwo nie ponosi odpowiedzialności za okoliczności, które doprowadziły do konieczności podjęcia powyższych działań, a koszty, które zobowiązało się dobrowolnie ponieść, stanowią przykład działania w interesie publicznym.”
