Od kiedy zobaczyłem książkę, wiedziałem, że pokażę ją w „Prestiżowych Książkach”. Dlaczego? Po pierwsze: cenię twórczość Marii Rodziewiczówny, a po drugie: chciałem się czegoś dowiedzieć o jednej z najbardziej poczytnych pisarek przełomu wieków.
Książkę trudno jednak przeczytać jednym tchem. Jeśli ktoś się nastawia na amfiladę anegdot, sekretów, opisów dziwactw i najskrytszych tajemnic autorki „Czacharów” – nic z tego. Autorka pamiętnika, bo tak chyba możemy nazwać zapiski Skirmunttówny była najbliższą przyjaciółką Marii Rodziewiczówny i jej daleką kuzynką. Panie przez 25 lat razem mieszkały, razem prowadziły dom, dbały o siebie, pielęgnowały w chorobie. Sporo w książce, więc detali z życia Marii (choć nie tych sensacyjnych), historii jej przodków, opisów miejsc, gdzie mieszkała, dramatycznych wydarzeń z I i II wojny. Oczywiście, gdyby wyciąć te „nudne opisy”, książka byłaby może cieńsza, akcja nabrałby tempa. A tak, książki, mówię o tempie, nie ratują nawet tzw. wątki dramatyczne, choćby ucieczka Marii i Jadwigi z rodzinnego majątku pod osłoną nocy, opis napadu na pisarkę i jej postrzelenie, czy też jej śmierć w 1944 roku. Dynamikę tych informacji „zabijają” rozwleczone opisy przyrody i ludzi. Najpierw mnie to bardzo drażniło, jednak po lekturze zrozumiałem, że Skirmunttówna świadomie się rozpisuje, przeciąga, momentami zanudza… To nie miała bowiem być książka sensacyjna, to miała być książka oddająca hołd Marii Rodziewiczównie.
Szkoda też, że nie ma w książce fotografii… Mimo jednak tych minusów, warto po tę książkę sięgnąć! Rodziewiczówna nie była postacią banalną; nosiła się po męsku, miała krótko obcięte włosy i twardą ręką rządziła rodzinnym majątkiem w Hruszowej. Ani ona sama ani jej bohaterki na pewno nie należały do typowych dam z ówczesnego mondu. Gorąco polecam cierpliwym i wyrozumiałym.
