Czytając „Lilkę. Wspomnienia o Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej” wydanej właśnie nakładem MG ujrzałem zupełnie inną „Polską Safo”, jak nazywa się powszechnie Marię Pawlikowską-Jasnorzewską. „Polską Safo” obdartą z lukru i różu w jaki spowiła ją przed laty w swoich książkach Magdalena Samozwaniec. Wspomnienia przyjaciół, znajomych, najbliższej rodziny zebrane w „Lilce” pełne są ciekawostek i odkrywczych wiadomości. Nagle ta „poetka miłości” okazuje się, że potrafiła być chimeryczna, złośliwa i zawistna, że po uszy była zakochana w filozofii i przyrodzie, że funkcjonowała w zupełnie odrealnionym świecie.
Mariola Pryzwan oddając głos ludziom, którzy Pawlikowską-Jasnorzewską dobrze znali (m.in.: Iłłakowiczównie, Słonimskiemu, Lechoniowi) pozwala Czytelnikowi na wyrobienie sobie własnego zdania o starszej córce Wojciecha Kossaka. Na pewno perełkami są dołączone w ostatniej chwili przez autorkę wspomnienia żyjącego bohatera tamtych lat pani Zofii Iredyńskiej, która poznała poetkę będąc małą dziewczynką. Kossakówna często odwiedzała kawiarenkę jej mamy jak i wywiady z samą poetką, odnalezione w przedwojennej prasie. Kolejną perełką „Lilki” są publikowane po raz pierwszy wspomnienia męża poetki – Stefana Jasnorzewskiego, zwanego Lotkiem, oraz unikatowe zdjęcia. Uzupełnieniem zebranych przez Mariolę Pryzwan wspomnień są listy Marii do męża, siostry, przyjaciół. Przebija z nich ból i nietajona tęsknota za domem rodzinnym i bliskimi.
„Lilka” to książka, która – moim zdaniem – nie pozwala o sobie zapomnieć wraz z zamknięciem ostatniej strony… To także, i to smuci, jedyny księgarski prezent dla wielbicieli talentu wnuczki Juliusza Kossaka w siedemdziesiątą rocznicę jej śmierci.
Grafika: Iwona Drążkiewicz / ID Galleria
Wydawnictwo: MG 2015
