Fortuna sprzyja odważnym

Kiedy Kosta Runjaić obejmował stanowisko trenera Pogoni Szczecin, Portowcy zajmowali ostatnie miejsce w tabeli po 15 kolejkach. Efektem jego pracy była poprawa gry zespołu i utrzymanie drużyny w Ekstraklasie. Z sezonu na sezon Pogoń osiągała i osiąga coraz wyższe pozycje. Kim jest człowiek, który konsekwentnie prowadzi szczecińską drużynę ku zwycięstwu?

Autor

Jarosław Tarczyński

Urodził się Pan w Austrii jako syn jugosłowiańskich rodziców, ale dorastał w Niemczech. Gdzie dzisiaj jest Pana dom?

Moi rodzice, wtedy obywatele Jugosławii, poznali się w Wiedniu. Tam przyszedłem na świat. Pierwsze lata mojego życia spędziłem z babcią w ówczesnej Jugosławii. Potem podążyłem za moimi rodzicami, którzy w międzyczasie przeprowadzili się do Niemiec. Tam mieszkam od najwcześniejszego dzieciństwa. Mam bardzo bliskie związki z Niemcami. Przedszkole, szkoła, studia, wszystkie szkolenia, przyjaciele - to wszystko mnie ukształtowało. Czuję się tam bardzo dobrze, posiadam niemiecki paszport. W dzieciństwie byłem bardziej emocjonalnie związany z Jugosławię. Jako dziecko emigrantów zarobkowych doświadczyłem perspektywy życia w dwóch różnych „światach”. Życie codzienne toczyło się w Niemczech, a więc normalne obowiązki szkolne, dyscyplina i tak dalej.  Wakacje, to było już zupełnie coś innego. Czy to ferie letnie, jesienne, zimowe czy Wielkanocne – spędzaliśmy je rodzinnie w ojczyźnie rodziców. Nie trzeba dodawać, że w tamtym czasie te okresy w roku podobały mi się bardziej niż inne. Wciąż tkwi we mnie wiele wspaniałych przeżyć, chwil i wspomnień z tamtego okresu. Tęsknota za „ojczyzną -domem” dla większości osób o statusie emigrantów zarobkowych zostaje na całe życie. Tymczasem moja ojczyzna, to sposób myślenia, stan umysłu. To jest to, co jest we mnie w środku.

Czy jako chłopiec grał Pan w piłkę nożną?

Zawsze była i nadal jest częścią naszej rodziny. Wujek, z którym jestem bardzo związany, był w latach 60-tych ubiegłego wieku zawodowym piłkarzem. Później został trenerem. Mój ojciec i brat również grali w piłkę nożną, a temat futbolu nie jest bez znaczenia również dla moich dwóch synów. Zacząłem grać w piłkę stosunkowo wcześnie. Pasjonowałem się treningiem i graniem, ale sam talent nie wystarczył, aby pójść ścieżką kariery zawodowej. Poziom jaki reprezentowałem nie wystarczył, aby dostać się na szczyt jako aktywny piłkarz i tym samym zrealizować swoje marzenie. Po maturze zacząłem studiować. Chciałem zdobyć dyplom sportowy. Niestety po 1,5 roku musiałem przerwać studia z powodu kontuzji, a potem rozpocząłem i skończyłem praktykę ubezpieczeniową. Mimo to hobbystycznie nadal grałem w piłkę nożną w różnych ligach amatorskich. W pewnym momencie otrzymałem ofertę jako tzw. „grający-trener”. Skorzystałem z niej i tak to się wszystko zaczęło. Z biegiem czasu, krok po kroku, zdobywałem licencje trenerskie.

Pańskie staranie o uzyskanie licencji DFB (Niemieckiego Związku Piłkarskiego - odpowiednika polskiego PZPN – przyp. red.) ziściły się w 2004 roku. Jaki miał Pan wówczas cel?

Jak wspomniałem, oprócz różnych zajęć jako broker ubezpieczeniowy, agent nieruchomości czy weekendowy pracownik gastronomii pełniłem także rolę grającego trenera w lidze amatorskiej. To były lata moich poszukiwań. Wraz z narodzinami pierwszego syna w 2000 roku stało się dla mnie jasne, że te wielostronne obciążenia, rytm, tempo w którym żyłem, to ostatecznie jest nie dla mnie, nie było dla nas korzystne i przede wszystkim mijało się z moimi planami. Postawiłem sobie śmiały cel,
a mianowicie zdobycie pracy w zawodowej piłce nożnej w jednym z 34 profesjonalnych klubów piłkarskich. Począwszy od skauta talentów, poprzez trenera młodzieży, asystenta w sztabie trenerskim. Potem dużo częściej byłem w rozjazdach nawiązując kontakty, poznając ludzi biznesu, coś w rodzaju skonkretyzowanej turystyki stadionowej. Podjąłem się m.in. wyszukiwania talentów i obserwacji meczów piłkarskich, czasami bezpłatnie. Ponieważ nie mogłem udowodnić swojej zawodowej przeszłości, drzwi do tego obszaru były dla mnie wciąż zamknięte, nie miałem innego wyjścia. Myślałem - inwestuj, bądź aktywny i pozytywnie nastawiony. Jak to się mówi: „fortuna sprzyja odważnym”, Ziściło się to w 2004 roku. Dostałem szansę jako asystent trenera drugiego zespołu w 1. FC Kaiserslautern. To było jak szóstka na loterii. W 2005 roku uzyskałem licencję UEFA Pro.

Czyli dzięki Kaiserslautern awansował Pan do profesjonalnego kręgu?

Tak, to był mój pierwszy przystanek. Od tego momentu to stało się moją jedyną, pełnoetatową pracą. W pełni skoncentrowałem się na piłce nożnej. Dzień w dzień pokonywałem 120 km do pracy i tę samą odległość z powrotem, późnym wieczorem. Ale podobała mi się to. Wtedy to nie była może dobrze płatna praca i w sumie zarabiałem mniej niż wcześniej. Ale to był mój bilet do ekstraklasy.

W jakich klubach był Pan jeszcze trenerem przed przybyciem do Pogoni Szczecin?

Pomimo kilku przeszkód, które musiałem pokonać po Kaiserslautern, moja kariera od 2004 roku przebiegała, według mnie, bardzo solidnie. Wystartowałem z Kaiserslautern, potem były kolejne przystanki w SV Wehen Wiesbaden, SV Darmstadt 98, najpierw spadek, potem awans do trzeciej ligi. Następnie MSV Duisburg w 2. Bundeslidze i ponownie po prawie 8 latach w 1. FC Kaiserslautern jako główny trener pierwszej drużyny. Po FC Kaiserslautern zrobiłem sobie dłuższą przerwę, bo pracowałem prawie 10 lat bez przerwy. W 2016 roku będąc w TSV 1860 Monachium zostałem po sześciu miesiącach po raz pierwszy w mojej karierze zwolniony z posady trenerskiej. To świetny, wyjątkowy klub, wyjątkowa historia, która wykracza poza ramy tego wywiadu.

Czy zmiana trenera musi być zawsze związana z chwilą kiedy drużyna przegrywa? Jak znosi Pan tą sytuację w roli trenera?

Każde rozstanie boli. Między trenerem, a sztabem szkoleniowym, przedstawicielami klubu i zawodnikami tworzą się często bliskie relacje, czasem nawet przyjaźnie. Podstawą naszej pracy jest zaufanie
i otwarta, szczera komunikacja. Spędzamy w pracy dużo więcej czasu niż w domu. To spójność i przynależność jak w rodzinie. Dlatego każde rozstanie jest bolesne, zostaje po nim pewna pustka i to niezależnie od tego, czy ktoś odchodzi, czy też zostaje zwolniony.

Szczecinian nurtuje pytanie: w jaki sposób trafił Pan do Pogoni? W momencie przyjścia do niej drużyna zajmowała ostatnie miejsce w tabeli. Czy to nie było dla Pana zbyt duże ryzyko?

Kolega ze Szczecina, kibic Pogoni, który ma dobre kontakty z klubem, zadzwonił do mnie i w ten sposób nawiązaliśmy pierwszy kontakt. Spotkanie z głównymi osobami w Pogoni, czyli prezesem Jarosławem Mroczkiem, Dariuszem Adamczukiem i Maciejem Stolarczykiem przebiegło bardzo dobrze. Od początku mieliśmy dobry klimat do rozmowy. Jednakże wielu odradzało mi tę pracę. Dół tabeli, przestarzała infrastruktura, klub za granicą, na dodatek początek zimy... Sytuacja na pewno wtedy była „krytyczna” i ryzykowna, ale miałem dobre przeczucie. Wiedziałem, że ta przygoda będzie ogromnym wyzwaniem. Ale uznałem, że jako trener i człowiek uznałem mogę się w tych okolicznościach nadal rozwijać. Ówczesne uwarunkowania jak np. miejsce Pogoni w tabeli, stary stadion, dobre rozmowy z władzami drużyny plus kojarzyły mi się z moim pobytem w SV Darmstadt 98. Miałem z tego okresu naprawdę wiele dobrych wspomnień i podobieństw. W końcu otrzymałem też pełne wsparcie i błogosławieństwo żony i rodziny. Zaczęło się więc na całego 6 listopada 2017 roku. 

Często nazywany jest Pan nie trenerem, ale coachem. Jest to określenie już dobrze ugruntowane nie tylko w piłce nożnej, ale także w ogólnym systemie zarządzaniu zasobami ludzkimi. Jak ważny jest coaching?

Coaching powinien zawsze odbywać się w ujęciu całościowym. Takie jest też moje podejście, globalne. System, w którym działamy należy rozpatrywać i oceniać wszechstronnie. Szczegółowe analizy z odpowiednimi rozwiązaniami, to warunek wstępny dla pomyślnych, średnio i długoterminowych, rezultatów. Moje dotychczasowe odbyte szkolenia zawodowe, m.in. z obszaru sprzedaży, przywództwa, pracy systemowej, połączone następnie z praktycznym doświadczeniem, wciąż przynoszą mi korzyści w mojej codziennej pracy. Jestem osobą przede wszystkim odpowiedzialną, uznaję, że najważniejsze jest przywództwo - przekonaj ludzi, zabierz ich ze sobą, pomóż kształtować ścieżkę i bądź wzorem do naśladowania. Nie bez znaczenia jest także delegowanie zadań wraz z towarzyszącą im odpowiedzialnością.

Jak więc komunikuje się Pan z naszymi piłkarzami?

Przede wszystkim poprzez dawanie przykładu i demonstrowanie tego, czego sam oczekuję od grupy. „Środek przekazu jest przesłaniem” – to znaczy konsekwentnie nadawać jasny i przejrzysty kierunek. Sam język ma naprawdę drugorzędne znaczenie. W klubie są jasne i przejrzyste kanały komunikacji. Zdefiniowane są obszary kompetencji i każdy zna swój zakres odpowiedzialności. Dotyczy to zawodników, trenerów jak i osoby wspomagające.

Jest Pan w Pogoni już cztery lata. Czy jako trenerowi udało się Panu wdrożyć swoją filozofię gry?

Każda filozofia gry zależy głównie od jakości składu. Z roku na rok musimy się w jakiś sposób dostosowywać, tj. dopasowywać do nowo  przychodzących czy też odchodzących piłkarzy. Pomysł na sposób w jaki należy grać, a ściślej na nasze DNA, odpowiada mniej więcej mojemu podejściu. Jako zespół chcemy grać proaktywnie z inicjatywą a nie zachowawczo. Bronić się ofensywnie i trochę więcej. Dlatego na każdym treningu szkolone są i stale powtarzane odpowiednie zadania z naszej filozofii gry. Na pewno udoskonaliliśmy się i rozwinęliśmy. Widać to w wielu meczach. Odzwierciedleniem tego jest miejsce w tabeli oraz  poziom wielu graczy jak np. Sebastiana Kowalczyka. Wykonał duży skok, stał się bardziej dojrzałymi piłkarzami. Ogólnie rzecz biorąc, trend jest zadowalający. Pracujemy nad sobą i … musi być lepiej.

Jak długo zamierza Pan prowadzić Pogoń Szczecin? Jest niewielu jest trenerów, którzy pozostają w jednym  klubie tak długo. Przytoczę postać Otto Rehagela z Bundesligi, który przez 14 lat był związany z Werderem Brema. To prawie niewyobrażalne w Polsce.

Nie myślę dużo o tym. Kluby, które współpracują z trenerem przez dłuższy czas, są bardziej stabilne i odnoszą większe sukcesy w perspektywie średnio i długoterminowej. Otto Rehagel był już wtedy wyjątkiem, ale dzisiaj jest jeszcze kilka pozytywnych przykładów np. Jürgen Klopp z Liverpoolu czy Christian Streich z SC Freiburg.

Jak się Panu żyje u nas? Jak radzi Pan sobie z tęsknotą za domem, za rodziną?

Aktualnie 80 procent mojego życia odbywa się w Szczecinie. Moja rodzina mieszka w Niemczech niedaleko Wiesbaden, w Rheingau. Oczywiście tęsknimy za sobą. Są chwile, kiedy tęsknota za rodziną jest wielka. Ale dystans 780 km, to nie rzut kamieniem. Wyjazdy do domu nigdy nie są spontaniczne i muszą być skoordynowane z rozgrywkami. Nasza trójka dzieci - dwóch synów i córka czują się tam bardzo dobrze. Żyją swoim rytmem, tam się uczą, spędzają wolny czas, mają dużą grupę znajomych. Dla mnie ważne jest to, żebym mógł każdego dnia z radością wykonywać swoją pracę. W zespole trenerskim jak i całym klubie otoczony jestem ludźmi, którzy dobrze o mnie dbają z czego jestem zadowolony.

Pogoń nigdy nie zdobyła mistrzostwa Polski. Czy może Pan to sobie w ogóle wyobrazić?

Doskonale wiem, jak długo nasi fani tęsknią za tym tytułem. Mogę to sobie wyobrazić. To byłoby mega wydarzenie i przeżycie dla każdego w Szczecinie. W zeszłym sezonie rundę eliminacyjną zakończyliśmy jako mistrzowie jesieni i znaleźliśmy się w końcu na trzecim miejscu w tabeli. To kolejny krok do przodu. Aktualna sytuacja wygląda obiecująco. Naszym celem jest walka o najwyższe pozycje do samego końca. W rozegraniu udanego sezonu rolę odgrywa wiele parametrów i czynników, które należy ze sobą dopasować. Wiemy dobrze, że konkurencja też nie śpi, realizuje swoje cele za pomocą znaczących inwestycji. Przyglądamy się sobie. Czy uda nam się wejść na szczyt? Zobaczymy.

Dziękuję za rozmowę. W imieniu mieszkańców i kibiców Pogoni życzę wszelkich sukcesów i osiągnięcia celu, o którym wciąż marzymy w Szczecinie.

Prestiż  
Grudzień 2021