Aromatyczne pierniki, nieco ostre w smaku, pachną świętami i nieodmiennie kojarzą się z Bożym Narodzeniem. W Polsce zazwyczaj przywodzą na myśl Toruń. Szczecinianie jednak powinni wiedzieć, że i nasze miasto może poszczycić się tradycyjnymi piernikami.
Aromat korzennych przypraw, ostra nuta sporej ilości pieprzu, ciemnozłocista barwa, marynistyczne wzory i czas potrzebny, by stały się miękkie – oto istota kultowego niemal ciasta – piernika. Przed gwiazdką proponujemy szczecinianom, by przyjrzeli się historii tradycyjnych szczecińskich pierników…
Wytrawna przekąska
Ciasto piernikowe to przysmak znany od wieków. Dzisiejsze pierniki z nadzieniem, oblane czekoladą i zapakowane w kolorowe paczki nie mają nic wspólnego z prawdziwym tradycyjnym ciastem.
Kiedyś do wypieku używano jedynie naturalnych składników, nie dodawano polepszaczy smaku milion razy słodszych od cukru. Autentyczny piernik to ciasto pełne prawdziwego miodu i… pieprzu (z niemieckiego: Peperkoken to właśnie pieprzne ciasto), aromatyczne, pełne korzennych przypraw, rozgrzewające. Dlatego do dziś kojarzą się z czasem zimowym. Jednak nie tylko. Kiedyś wyraziste w smaku ciasto było raczej wytrawną przekąską niż słodyczem, bowiem przed wiekami służyły jako… zakąska do wódki. – Ponadto było to ciasto, które można było długo przechowywać, nie pleśniało, jak chleb – opowiada Grażyna Zaremba – Szuba, właścicielka Dworku Tradycja w Bełcznej pod Łobzem. – Mało tego, ciasto z czasem stawało się coraz lepsze, więc świetnie nadawało się na dłuższe wyprawy – dodaje.
Dworek Tradycja to miejsce, gdzie od lat w prawdziwym, opalanym drewnem piecu, wypiekane są tradycyjne Pierniki Szczecińskie.
Region Zachodniego Pomorza przez kilka wieków słynął z wyznaczania „kulinarnych trendów” i właśnie w Szczecinie zaczęto wypiekać charakterystyczne ciastka: w marynistycznych formach – w kształcie ryb, marynarzy, żaglówek. Nasze miasto zaczęło słynąć z wyrobu pierników – pieczono także ciastka z wizerunkiem herbu miasta – Stettiner Peperkoken urosły do rangi najbardziej charakterystycznego produktu w mieście. Trudno nawet nazwać je ciastkami, ponieważ są naprawdę dość spore – wypiekane w tradycyjnych drewnianych formach snycerskich mają duże wymiary (kilkanaście, a nawet 20-30 cm).
Adwentowy kalendarz
Ciasto piernikowe, by było smaczne, musi dojrzeć. Dlatego szczecińskie gospodynie świąteczne pierniki przygotowywały już w dniu świętej Katarzyny, 25 listopada. Ciasto przez cały okres Adwentu wisiało w izbach kuchennych u powały i tam dojrzewało.
– Ściągano je w Pierwszy Dzień Świąt, 25 grudnia i ku uciesze domowników jedzono miękkie już ciasto – opowiada pani Grażyna.
Pierniki wyznaczały czas pozostały do Bożego Narodzenia – były eksponowane w okresie Adwentu na głównych placach miasta na specjalnie przygotowywanych piramidach. Były to cztery okręgi połączone masztem – każdy okrąg symbolizował ilość tygodni pozostałych do świąt. Do dzisiaj takie oryginalne adwentowe kalendarze można spotkać w Bawarii.
A Toruń?
Piernikowe miasto w Polsce to Toruń – wie o tym każde dziecko… czy aby na pewno? Zapomniane po wojnie tradycje przedwojennego Szczecina powoli dopiero wracają do łask.
– Istnieje hipoteza, że szczecińska tradycja poprzedziła tę toruńską – mówi pani Grażyna. – Moim zdaniem to prawdopodobne, miasta za czasów niemieckich należały do związku miast hanzeatyckich, prowadziły wymianę handlową, kultura również musiała się przenikać…
– Reklama –
Wskrzeszenie tej tradycji to dobry pomysł, by ożywić duch miasta oraz poczucie wspólnoty kultury i miejsca szczecinian. Mieszkańcy naszego miasta pochodzą z różnych miejsc i przywieźli tu rozmaite zwyczaje, jeśli dołożyć do tego kulturę miasta, którą podało nam ono samo – można śmiało powiedzieć, że Szczecin to prawdziwy kulturowy tygiel.
A pierniki to dopiero wierzchołek całej góry potraw i produktów charakterystycznych dla regionu.
Pierniki Szczecińskie można poznać jeszcze bliżej, kupić a nawet samodzielnie upiec – wszystkie szczegóły na stronie: www.piernikiszczecinskie.pl.
