Czy wiesz co kryje się pod słowem „monotypia”? Czy kojarzy się tobie to z czymś? Jeśli nie spotkałeś się z tym wyrażeniem, zanim pobiegniesz do galerii w poszukiwaniu dzieł sztuki, przeczytaj!
MONOTYPIA
To jedna z technik grafiki płaskiej, co oznacza, że do wykonania odbitki używa się matrycy przygotowanej bez użycia dłut, rylców czy igieł. Wszystko czego potrzebuje artysta do stworzenia monotypii to szyba lub płyta metalowa, wolnoschnąca farba drukarska lub olejna i narzędzia do tworzenia rysunku. Narzędziami mogą być na przykład palce, patyki czy twarde pędzle oraz wałek zamiast prasy drukarskiej. Odbitki wykonuje się na zwilżonym papierze przeznaczonym do odbitek graficznych. Analizując nazwę tej techniki, gdzie greckie „monos” znaczy jeden, a „typos” odbicie okazuje się, że to bardzo nietypowa technika graficzna, bo nie wykorzystuje się w niej możliwości wykonywania wielu odbitek z jednej matrycy.
Monotypia pozwala na wykonanie tylko jednej odbitki. Jak powstaje monotypia? Pozornie jest to proste i o wyglądzie odbitki może decydować przypadek, ale to naprawdę tylko pozory. Na tafli gładkiego lub zmatowionego szkła, za pomocą wałka lub tamponu, rozprowadza się farbę. Ważne jest, aby farba nie wysychała zbyt prędko, następnie na tej powierzchni wykonuje się rysunek stosując różne natężenie farby i różnorodną kreskę po czym kładąc na tak wykonaną matrycę wilgotny papier odbija się oryginalną pracza pomocą wałka. Istnieje też inny sposób, w którym na gładko rozprowadzoną farbę kładzie się papier, a następnie na jego wierzchu wyrysowuje się zamierzony rysunek. Artyści używają do tego przeróżnych narzędzi, a każde z nich nadaje inny charakter odbitce, w miejscu docisku narzędzia do papieru powstaje odbicie farby.
Tylko świadome działanie artysty skutkuje powstaniem niezwykłych oryginalnych prac. Po zdjęciu papieru z matrycy należy go powiesić i pozostawić do wyschnięcia.
Przedstawiona praca to monotypia autorstwa Jana Pruskiego.
Nasz ekspert
Jolanta Szczepańska, właścicielka galerii ArtGalle
