To jedyny taki kompleks w regionie. Nowe oblicze Zachodniopomorskiego Centrum Kultury Obszarów Wiejskich i Edukacji Ekologicznej w Ogrodach Przelewice zachwyca gości i zachęca do organizacji wydarzeń kulturalnych, konferencji czy spotkań edukacyjnych oraz ekologicznych dla najmłodszych. Dokładnie 210 lat od oddania do użytku pałacu zaglądamy do odmienionych przestrzeni historycznego zespołu folwarczno-parkowego.
Klejnot Pomorza Zachodniego znów lśni
Przelewicki Ogród Dendrologiczny to przyrodniczy klejnot Pomorza Zachodniego i jeden z najcenniejszych takich obiektów w Polsce. Bogata kolekcja drzew i krzewów ze strefy klimatu umiarkowanego całego świata na powierzchni 30 ha przyciąga tysiące turystów. Zasoby ogrodu to ponad 2000 gatunków drzew, krzewów i roślin zielnych. Modernizacji wymagała jednak infrastruktura całego kompleksu. Po trzech latach od rozpoczęcia inwestycji nowe oblicze zyskały pałac, dwór, oranżeria oraz spichlerz z rozlewnią. Pracami objęto także tereny zielone. W połowie września mogliśmy dokładnie przyjrzeć się zmianom, jakie zaszły w tym miejscu. Po inwestycji oprowadzał Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego Olgierd Geblewicz oraz dyrektor instytucji Zygmunt Siarkiewicz.
Data spotkania została wybrana nieprzypadkowo – dokładnie 18 września 1814 r. oddany został do użytku przelewicki pałac, który, obok ogrodu botanicznego, jest najpiękniejszą częścią całego kompleksu folwarcznego. – W tym szczególnym dniu pokazujemy Zachodniopomorskie Centrum Kultury Obszarów Wiejskich i Edukacji Ekologicznej w Ogrodach Przelewice, to, co udało się przez trzy ostatnie lata zrealizować i osiągnąć – mówił marszałek Olgierd Geblewicz.
Nie ma drugiego takiego miejsca w regionie
W trakcie prezentacji marszałek przypomniał, że ponad trzy lata temu w lutym 2021 r. Gmina Przelewice zdecydowała się przekazać Województwu Zachodniopomorskiemu teren folwarku po to, żeby uczynić z tego wyjątkowego miejsca kompleks, który będzie tętnił życiem przez cały rok. Samorząd Województwa słowa dotrzymał. – Dzięki odpowiednim nakładom finansowym cel ten osiągnęliśmy. Ta część, którą dziś powoli zamykamy pewną klamrą, to nakłady wynoszące blisko 80 mln zł. W dużej części dzięki funduszom unijnym to miejsce nie tylko wypiękniało, ale też zyskało nowe funkcje. Dziękuję radnym i władzom gminy oraz wszystkim osobom zaangażowanym w tę inwestycję – podkreślał podczas spotkania marszałek.
Tajemnice do odkrycia
Odmienione Ogrody Przelewice pokazują, jak świetnie można wykorzystać tę przestrzeń do organizacji takich wydarzeń jak: Festiwal Tradycji Pomorza Zachodniego, dożynki wojewódzkie czy ostatnio ogólnopolski Konwent Marszałków. – To miejsce z wieloma możliwościami. W Ogrodach Przelewice chcemy organizować wiele wydarzeń związanych z tradycją zachodniopomorskiej wsi i edukacją ekologiczną. Chcemy także, żeby to miejsce tętniło życiem kulturalnym. Jest też oferta dla najmłodszych z organizowanymi już nocami bajek – mówił marszałek Geblewicz.
– Samorząd województwa dał temu miejscu silny impuls do rozwoju, nie tylko pod względem inwestycyjnym – podkreślał dyrektor Zachodniopomorskiego Centrum Kultury Obszarów Wiejskich i Edukacji Ekologicznej w Ogrodach Przelewice Zygmunt Siarkiewicz. Dyrektor Siarkiewicz zwracał uwagę, że sam projekt to realizacja 17 zadań inwestycyjnych. Część z nich jest zakończona, część jest wciąż realizowana. To spore wyzwanie i jeszcze wiele nieodkrytych tajemnic. – Dwór, który jest w trakcie realizacji, będzie siedzibą instytucji, ale też będzie pełnić funkcję hotelową i wystawienniczą. Ten budynek był najbardziej zaniedbany. W ramach modernizacji udało się stwierdzić, że jest o 200 lat starszy niż pierwotnie zakładano. Znaleźliśmy też wiele dokumentów finansowych, dziś archiwum państwowe stara się je uratować – relacjonował Zygmunt Siarkiewicz.
Pałac i dwór z nowymi funkcjami
– Reklama –
Modernizacja pozwoliła przystosować XIX-wieczny pałac do celów działalności kulturalnej, konferencyjnej, gastronomicznej i noclegowej. W budynku zmodernizowano taras i wejścia do restauracji czy kuchnię. Wprowadzono wiele elementów ułatwiających codzienną pracę, np. zamontowano windę towarową. Do czytelni wstawiono kominek, a w całym obiekcie wymieniono parkiety. Ponadto we wszystkich salach wbudowano nowoczesny system audio-wizualny. Pierwsze i drugie piętro zostało zagospodarowane na potrzeby noclegowe. To szesnaście przytulnych pokoi ozdobionych motywami przyrodniczymi. Komfortowy nocleg znajdzie tam 61 osób.
Z kolei dwór wymagał wykonania odrębnych prac konserwatorsko-archeologicznych. Po zmianach będzie pełnił funkcje biurowe i kulturalne. Ponadto od strony pałacu wykonano apartament dla gości. Zmiany widać na zewnątrz – wymieniono pokrycie dachowe, stropy, posadzki, podbicie i izolację fundamentów. Jest też nowe wejście. Ponadto odkopano piwnice i częściowo je pogłębiono. Wykonano także nowe ogrzewanie.
Oranżeria z kolekcją śródziemnomorskich roślin
Zachwyca też kolejny budynek. W oranżerii utworzono dużą salę do edukacji ekologicznej, pracownię ceramiczno-plastyczną czy odtworzono kolekcję roślin śródziemnomorskich i tropikalnych wraz z wystawą motyli i atrakcyjnymi wiwariami z owadami. To miejsce zachęca do poznawania świata fauny i organizacji ciekawych warsztatów i spotkań.
Natomiast w spichlerzu powstał obiekt biurowy na potrzeby Lokalnych Grup Działania z Pomorza Zachodniego. Oprócz tego powstały pomieszczenia pod pracownię krawiecką i renowacji mebli, lokalne radio czy inkubator kuchenny. Znalazło się także miejsce na ekologię – na obiekcie zamontowano panele fotowoltaiczne o mocy 34 kWh wraz z magazynem energii. Ponadto w ramach całej inwestycji wykonano 10 km odwiertów pod pompy ciepła.
Ogród, który zachęca do spacerów
Zmiany widoczne są w ogrodzie, w którym zostały przeprowadzone prace służące zarówno zabezpieczeniu zabytkowego charakteru i formy okazów flory, jak i stworzeniu atrakcyjnej przestrzeni publicznej służącej rekreacji, odpoczynkowi i edukacji. Zagospodarowana została mała i duża polana z placami zabaw dla dzieci i miejscami do biesiadowania. Wykonano m.in. renowację i rewitalizację „Ogrodu japońskiego”. Powstały dwie bramy Torii i dwie bramy księżycowe, kaskada wodna oraz nowy mostek, zachęcający do relaksu na łonie natury. Uporządkowano także wyspę na stawie centralnym, zmodernizowano alejki ogrodowe oraz wykonano miejsce rekreacyjne na polanie przy skalniaku. Odtworzono historyczny „szałas pasterski” i miejsce pochówku założyciela ogrodu dendrologicznego, wykonano wolierę dla pawi oraz zakupiono nowy sprzęt do pielęgnacji ogrodu. Dzięki nowemu oświetleniu można tworzyć ciekawe iluminacje, które pozwalają eksponować zmiany. Na terenie ogrodu stanęły także cztery toalety, których wcześniej tam nie było.
Środki na inwestycję
W przeprowadzeniu tak spektakularnych zmian pomogły środki unijne – 38,4 mln zł to fundusze z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego. Pozostałe środki pochodzą z budżetu województwa.
