- Reklama -
spot_img

Szczecińskie DNA: Wiele twarzy jednej fabryki

Strona głównaBiznesSzczecińskie DNA: Wiele twarzy jednej fabryki

Musisz przeczytać

- Reklama-
spot_img

FMS Polmo powstało na terenie byłej Stoewer-Werke AG – niemieckiej fabryki działającej w Szczecinie w latach 1858–1945. Słynęła ona z produkcji rowerów, maszyn do szycia i do pisania oraz luksusowych auta, w tym V5 – pionierskiego modelu z napędem na przednie koła.

Karuzela nazw

W maju 1946 roku przybyła do Szczecina grupa kilkudziesięciu pracowników fabryki z Ursusa pod Warszawą. Mieli w stolicy Pomorza Zachodniego uruchomić jej filię. Ruszyła ona 1 czerwca 1946 roku pod nazwą „Państwowy Zakład Przemysłu Motoryzacyjnego”. Produkowano w nim części zamienne do samochodów i traktorów. Jeszcze w 1946 roku fabryka zmieniła nazwę na „Państwowe Zakłady Inżynierii Nr 2” i zajmowała się obróbką odlewów m.in. do ciągników rolniczych Ursus. Cztery lata później zmienia nazwę po raz kolejny na „Fabryka Okuć i Sprzętów Metalowych Zakład Nr 13”. Rozpoczyna się w niej produkcja sprzętu medycznego, unitów dentystycznych oraz akcesoriów samochodowych dla wojska. W 1951 roku firma zmienia nazwę po raz czwarty na „Szczecińska Wytwórnia Sprzętów Metalowych”. Cztery lata później zostaje podjęta przełomowa decyzja – fabryka ma rozpocząć produkcję motocykl „Junak”. Pierwsza partia – 30 sztuk tych sławnych pojazdów pojawiła się w 1956 roku. Dwa lata później firma już po raz piąty zmienia nazwę. Tym razem na „Szczecińska Fabryka Motocykli”. Produkowano je w różnych odmianach m.in. sportowe, milicyjne, z bocznymi przyczepami. Na początku lat 60. sprzedaż motocykli zaczęła się obniżać. Ich cena kilkukrotnie przewyższała ówczesną przeciętną pensję. Brak popytu na rynku spowodował podjęcie decyzji o zakończeniu produkcji. Ostatnie „Junaki” wyjechały z SFM w 1965 roku. Ile ich łącznie wyprodukowano ? Dokładnych danych nie ma. Ale według ekspertów ok. 100 tys. sztuk.

Ale oprócz motocykli w szczecińskiej fabryce wyprodukowano także serię próbną – ok. 20 sztuk mikrosamochodów „ Smyk” (dwa z nich można obejrzeć w szczecińskim Muzeum Techniki i Komunikacji)oraz jeden prototyp mikrosamochodu „Gryfia”.

Droga ku upadkowi

Po zakończeniu produkcji motocykli po raz kolejny zmieniono profilu produkcji. Fabryka stopniowo przekształcała się w wyspecjalizowanego dostawcę wałów napędowych i mechanizmów kierowniczych dla innych krajowych producentów pojazdów np. do licencyjnego Fiata 125p. Dlatego w 1967 roku po raz szósty (!) w ciągu 20 lat zmieniono nazwę zakładu – na „Fabrykę Mechanizmów Samochodowych POLMO”. W 1974 roku rozpoczęto w niej produkcję układów kierowniczych na licencji zachodnioniemieckiej firmy Zahnrad Fabrik. Przekształcenia polityczno – gospodarcze do jakich doszło w Polsce pod koniec lat 80. ubiegłego wieku nie ominęły szczecińskiego zakładu. W 1993 roku rozpoczęto przemiany własnościowe, które doprowadziły fabrykę do przekształcenia jej w spółkę akcyjną. Ale sytuacja firmy ciągle się pogarszała. Akcje Polmo w 2001 roku kupiła od NFI Piast spółka Extra SA. Na nieruchomościach fabryki miała stanąć m.in. galeria handlowa. Ale skomplikowane kwestie własnościowe powodowały, że wszyscy potencjalni inwestorzy rezygnowali z tych planów. W 2002 roku funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego zatrzymali czterech członków zarządu FMS Polmo. Zarzucono im. m.in. zawieranie niekorzystnych umów i wyprowadzenie majątku z firmy. Ich działania miały spowodować straty na kwotę prawie 10 mln zł. Procesy w tej sprawie trwały przez kilka lat. POLMO upadło w 2011 roku. Rok później wyburzono fabryczne budynki. Ocalał tylko obiekt biurowy, który przeszedł remont i należy do firmy deweloperskiej Modehpolmo.

- Reklama -
spot_img

Podobne artykuły

Aktualny numer

- Reklama-
spot_img

Musisz przeczytać