Nie każda usługa kończy się jednak zgodnie z oczekiwaniami klienta. Opóźnienia, odstępstwa od wcześniejszych ustaleń, wady wykonania lub całkowity brak realizacji usługi mogą prowadzić do poważnych konsekwencji finansowych oraz sporów prawnych. Warto zatem wiedzieć, jakie obowiązki ciążą na usługodawcach oraz jakie prawa przysługują klientowi w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy.
Czym jest umowa
Umowa jest porozumieniem pomiędzy stronami określającym ich wzajemne prawa i obowiązki. W praktyce wiele osób błędnie zakłada, że umowa musi przybrać rozbudowaną formę pisemną, opatrzoną podpisami i licznymi załącznikami. Tymczasem do skutecznego zawarcia umowy bardzo często wystarczające okazują się wiadomości SMS, korespondencja mailowa czy ustalenia poczynione za pośrednictwem komunikatorów internetowych.
W codziennym obrocie zawieramy umowy niemal nieustannie – umawiając remont łazienki, montaż drzwi antywłamaniowych, wykonanie zabiegu kosmetycznego czy przeprowadzenie określonej procedury medycyny estetycznej. Niezależnie od wartości usługi, warto zadbać o podstawowe ustalenia dotyczące zakresu prac, terminu wykonania, wynagrodzenia oraz sposobu płatności. Istotne znaczenie mają również potwierdzenia przelewów, ustalenia dotyczące zaliczek lub zadatku, a także zachowanie korespondencji związanej z realizacją usługi. W praktyce to właśnie takie materiały często stają się później kluczowymi dowodami w ewentualnym sporze.
Wykonanie umowy
Umowa powinna zostać wykonana zgodnie z jej treścią oraz ustaleniami stron. Im bardziej precyzyjne są ustalenia, tym mniejsze ryzyko późniejszych nieporozumień. Warto możliwie dokładnie określić przedmiot usługi, jej standard, termin realizacji oraz oczekiwany efekt końcowy.
Przykładowo, przy usługach remontowych istotne może okazać się wskazanie rodzaju materiałów, producenta czy parametrów technicznych. Podobnie w przypadku usług kosmetologicznych oraz medycyny estetycznej znaczenie ma precyzyjne określenie rodzaju zabiegu, stosowanej metody lub preparatu. Dotyczy to między innymi zabiegów z użyciem toksyny botulinowej, kwasu hialuronowego, zabiegów laserowych czy blefaroplastyki.
Wykonawca zobowiązany jest do zachowania należytej staranności, czyli staranności wymaganej od profesjonalisty działającego w danej branży. Oznacza to obowiązek wykonania usługi zgodnie z aktualną wiedzą, standardami zawodowymi oraz zasadami sztuki właściwymi dla określonego rodzaju działalności. Klient również powinien współdziałać przy realizacji umowy, przekazując niezbędne informacje oraz pozostając w kontakcie z wykonawcą. W praktyce zdarzają się bowiem sytuacje, w których brak komunikacji lub zmiana ustaleń w trakcie wykonywania usługi wpływają na możliwość prawidłowej realizacji zobowiązania.
Niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy, skutki
Niewykonanie umowy oznacza sytuację, w której usługa w ogóle nie została wykonana pomimo istniejącego obowiązku. Może to dotyczyć przykładowo niewykonania remontu mimo pobranej zaliczki, odwołania umówionego zabiegu bez zapewnienia jego realizacji czy nieprzystąpienia do wykonania prac w ustalonym terminie.
Z kolei nienależyte wykonanie umowy występuje wtedy, gdy usługa została wprawdzie wykonana, jednak jej rezultat odbiega od wcześniejszych ustaleń stron, obowiązujących standardów lub zasad sztuki zawodowej. W praktyce mogą to być wadliwie wykonane prace remontowe, użycie innych materiałów niż uzgodnione, opóźnienia przekraczające ustalone terminy, nieprawidłowo przeprowadzone zabiegi kosmetyczne, asymetria po zabiegach estetycznych, uszkodzenie włosów podczas koloryzacji czy nieprawidłowo wykonana blefaroplastyka.
Nie każde niewykonanie lub opóźnienie automatycznie oznacza jednak odpowiedzialność usługodawcy. Kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy wykonawca ponosi odpowiedzialność za powstałą sytuację. Jeżeli odpowiedzialność zostanie wykazana, klient może dochodzić naprawienia szkody obejmującej zarówno rzeczywiste straty, jak i utracone korzyści. W praktyce najczęściej chodzi o koszty usunięcia wad, wykonania poprawek przez innego specjalistę, poniesienia dodatkowych wydatków lub straty wynikające z braku prawidłowej realizacji usługi.
W określonych przypadkach możliwe jest również dochodzenie innych roszczeń, takich jak żądanie usunięcia wad, obniżenie wynagrodzenia czy odstąpienie od umowy. Istotne znaczenie ma przy tym istnienie tzw. normalnego związku przyczynowego pomiędzy niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem umowy a powstałą szkodą. Oznacza to, że szkoda musi stanowić typowy i przewidywalny skutek danego naruszenia.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że wykaże, iż naruszenie umowy nastąpiło wskutek okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności.
Znaczenie dowodów
W sporach dotyczących niewykonania lub nienależytego wykonania usług kluczową rolę odgrywają dowody. To osoba dochodząca roszczeń musi wykazać istnienie umowy, zakres ustaleń, nieprawidłowe wykonanie usługi oraz powstanie szkody. Z kolei wykonawca może bronić się, wykazując, że do niewykonania lub wadliwego wykonania doszło z przyczyn od niego niezależnych.
Dlatego tak istotne znaczenie mają wiadomości SMS, e-maile, umowy, faktury, potwierdzenia przelewów, dokumentacja fotograficzna, dokumentacja medyczna czy korespondencja związana z reklamacją. W praktyce nawet pojedyncza wiadomość lub zdjęcie mogą mieć istotne znaczenie dla późniejszej oceny odpowiedzialności stron.
Nie każda wiosenna zmiana kończy się zgodnie z oczekiwaniami, a od obietnicy do rozczarowania droga bywa zaskakująco krótka. Gdy zamiast satysfakcji pojawiają się problemy, kluczowe znaczenie ma świadomość przysługujących praw oraz odpowiednie zabezpieczenie swoich interesów już na etapie zawierania umowy. Nawet proste ustalenia dokonane za pośrednictwem wiadomości SMS czy poczty elektronicznej mogą mieć istotne znaczenie dowodowe. Dokumentowanie przebiegu współpracy, zachowywanie ustaleń oraz potwierdzeń płatności często okazuje się najskuteczniejszym sposobem ochrony swoich praw.
KANCELARIA ADWOKACKA ADWOKAT KRZYSZTOF TUMIELEWICZ
– Reklama –
Szczecin, aleja Bohaterów Warszawy 93/5 | 70 – 343 Szczecin | tel. (91) 820 51 57 | Tel. + 48 608 622 488 | 602 100 679 | mail: adwokat@tumielewicz.pl www.adwokat-tumielewicz.pl
