Optymalizacja podatkowa jest dostosowaniem najlepszych narzędzi do formy działalności. Może polegać także na jej zmianie, jeśli w efekcie doprowadzi do skuteczniejszych rozwiązań.

– Optymalizacja podatkowa jest często wykorzystywana przez przedsiębiorców, np. w trakcie intensywnego rozwoju firmy. Służy ograniczaniu nadmiernej fiskalizacji państwa. Nie należy zapominać, że płacenie podatków jest obowiązkiem przedsiębiorcy, ale płacenie niskich podatków jest naszym prawem. Przedsiębiorca nie ma obowiązku prowadzenia działalności w taki sposób, aby powodowała ona maksymalizację zysków państwa. Wręcz odwrotnie. Zadaniem każdej osoby zarządzającej biznesem jest maksymalizacja zysków przedsiębiorstwa – tłumaczy Przemysław Rosicki, prezes zarządu Grupy Doradczej KDRC i doradca podatkowy.

– Optymalizacja podatkowa ma szerokie zastosowanie zarówno dla osób fizycznych, jak i przedsiębiorstw działających w formie spółek kapitałowych czy osobowych. W kontekście dynamicznie zmieniającego się otoczenia podatkowego, umiejętne wykorzystanie strategii optymalizacyjnych może przyczynić się do zwiększenia efektywności finansowej oraz maksymalizacji zysków lub oszczędności. Wprowadzenie właściwie zaplanowanych strategii optymalizacyjnych może przyczynić się do zwiększenia konkurencyjności i stabilności finansowej zarówno dla jednostek indywidualnych, jak i przedsiębiorstw – dodaje Joanna Szymańska, doradca podatkowy i współwłaścicielka kancelarii podatkowej MTL Szymańska & Zielińska Wspólnicy Księgowość.

Dla kogo?

Jak zaznaczają eksperci w zasadzie nie ma ograniczeń co do tego, w jakich formach prowadzenia działalności gospodarczej można dokonać optymalizacji podatkowej. Różnica polega na doborze rozwiązań podatkowych, które chcemy wdrożyć. Inne można stosować dla osób fizycznych nieprowadzących działalności, inne dla jednoosobowej działalności gospodarczej, a jeszcze inne dla spółek osobowych i kapitałowych, czy też grupy spółek. – Jak sama nazwa mówi optymalizacja dotyczy takiego układania zdarzeń gospodarczych, aby były jak najbardziej korzystne podatkowo. Do przykładowych działań optymalizacji podatkowej zaliczyć można: optymalizację w zakresie podatku od czynności cywilno-prawnych, w zakresie podatku od spadków i darowizn, zysków z handlu międzynarodowego, zysków z usług pośrednictwa, czy chociażby optymalizacja podatkowa w zakresie procesu zbycia nieruchomości, podatku od zysków kapitałowych. Typowym przykładem optymalizacji podatkowej może być odroczenie terminu powstania obowiązku podatkowego – wyjaśnia prezes Grupy Doradczej KDRC.

Profesjonaliści w akcji

W zasadzie nie ma ograniczeń kto może zajmować się optymalizacją podatkową. Mogą to być księgowi, zarządy, doradcy podatkowi itp. – Z całą pewnością doradcy podatkowi są osobami profesjonalnie zajmującymi się na co dzień zagadnieniami z zakresu prawa podatkowego. Muszą jednak w tym zakresie współpracować z osobami kierującymi przedsiębiorstwem. Optymalizacja podatkowa, dla samej optymalizacji nie ma większego sensu. Powinna być częścią planowania podatkowego. Mądrego zarządzania rozwojem przedsiębiorstwa. Sam termin optymalizacja oznacza przecież planowanie działań w taki sposób, aby dały one jak największe efekty, przy jak najmniejszych nakładach – stwierdził Przemysław Rosicki.

– Kwestie związane z optymalizacją podatkową są trudne i wymagają specjalistycznej wiedzy. Dlatego też osoby lub podmioty, które powinny się nią zajmować oraz przygotowywać rozwiązania w tym zakresie, to głownie doradcy podatkowi posiadający uprawnienia i wpis dla listę Krajowej Izby Doradców Podatkowych. Jest to bardzo ważne, ponieważ często zdążają się nieuprawnione próby optymalizacji, które finalnie nastręczają przedsiębiorcy konsekwencji karnoskarbowych. Dlatego szukając odpowiedniego partnera w biznesie ważne jest, żeby była to osoba posiadając wpis na listę KIDP – dodaje Joanna Szymańska

Dodaje, że praca w zakresie optymalizacji jest ściśle powiązana z księgowymi firm, którzy zazwyczaj świetnie znają kondycję przedsiębiorstwa oraz wszystkie zdarzenia gospodarcze wpływające na wynik finansowy. Dlatego nie powinni bać się w tym, jak i każdym innym, zakresie współpracy z doradcami podatkowymi. – Niezwykle ważne w podejmowaniu kroków związanych z optymalizacją jest też współpraca także z samym przedsiębiorcą, który musi zrozumieć jakie skutki będą niosły za sobą podjęte kroki. Dodatkowo także współpraca pozwala poznać jego cele krótko i długoterminowe, ponieważ często optymalizując podatki jest np. poruszana także kwestia sukcesji czy dziedziczenia firmy w celu zachowania przez nią możliwości działania – wyjaśnia Joanna Szymańska.

„Na legalu”

Prezes Grupy Doradczej KDRC zaznacza, że każda decyzja podjęta w ramach optymalizacji podatkowej, zgodnie z obowiązującymi przepisami i w oparciu o obowiązujące interpretacje ogólne, jest legalna. – Działania podatkowe winny przynosić korzyści podatkowe samemu podatnikowi, ale nie mogą też prowadzić do nadmiernego uszczuplenia budżetu, gdyż mogą być wówczas uznane za nielegalne. Celem optymalizacji jest przecież zastosowanie legalnych możliwości obniżenia opodatkowania lub przeniesienia ich obowiązku w czasie. Ponadto takie działania można zgłosić do Szefa KAS jako schemat podatkowy, otrzymuje się specjalny numer NSP. Niejako w ten sposób mówimy: „drogi szefie KAS, podjęliśmy taką i taką decyzję, spodziewamy się korzyści podatkowych, które mogą wystąpić, ale one są legalne i zgodne z prawem” – stwierdził Przemysław Rosicki.

Optymalizowanie różnych działań, w zakresie obciążeń podatkowych, jest codziennością osoby prowadzącej działalność gospodarczą. Trzeba jednak odróżnić działania w ramach optymalizacji podatkowej, od unikania opodatkowania, obejścia prawa, czy też uchylania się od opodatkowania.

– Są to działania oparte bezpośrednio

na czynnościach nielegalnych, a optymalizacja podatkowa jest działaniem, które wykorzystuje wszelkie dozwolone prawem zabiegi. Optymalizacja polega bowiem na wyborze takiego wariantu realizacji założonego rezultatu ekonomiczno-gospodarczego, z którym co do zasady wiąże się najmniejsze obciążenie podatkowe. Zagadnieniem optymalizacji podatkowej i legalnością tego działania zajmują się niemal wszystkie kraje na świecie. Wypowiedział się w tej kwestii również, w jednym z orzeczeń, Europejski Trybunał Sprawiedliwości, który wskazał, że układanie swoich spraw przez podatnika, w taki sposób, aby uzyskał określone korzyści podatkowe nie stanowi nadużycia prawa – dodaje prezes Grupy KDRC.

– Optymalizacja podatkowa jest legalna, o ile jest przeprowadzana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi. Obejmuje to korzystanie z ulg, zwolnień podatkowych, odliczeń oraz innych legalnych strategii podatkowych. W wielu przypadkach, podatnicy mają prawo do minimalizowania swoich zobowiązań podatkowych poprzez dokładne wykorzystanie przepisów podatkowych, które zostały ustanowione przez rząd w celu stymulowania określonych dziedzin gospodarki, inwestycji czy oszczędności. Jednakże istnieje granica między legalną optymalizacją podatkową a nieuczciwymi praktykami, takimi jak unikanie opodatkowania, które ma na celu celową manipulację lub wykorzystanie luk w prawie, aby uniknąć opłacania należnych podatków. Unikanie podatków jest zazwyczaj nielegalne i może prowadzić do sankcji prawnych, w tym wysokich kar finansowych lub konsekwencji karno-skarbowych, a nawet kar pozbawienia wolności – mówi Joanna Szymańska.

Jakimi metodami?

Istnieje wiele metod, które pozwalają przedsiębiorstwom na zmniejszenie obciążeń podatkowych. Najczęściej wymienia się trzy obszary legalnej optymalizacji podatkowej – planowanie podatkowe, oszczędzanie podatkowe oraz korzystanie z ulg i zwolnień podatkowych.

– Planowanie podatkowe, czyli działania, które mają umożliwić zmniejszenie obciążeń podatkowych w oparciu o dane. Chodzi o takie wykorzystywanie posiadanych informacji: bieżących i historycznych, by móc uchronić się przed dodatkowymi obciążeniami podatkowymi. W tym celu korzysta się także z prognoz. Częścią planowania podatkowego może być też czasowe zwiększanie obciążeń podatkowych, np. w celu uzyskania korzystniejszych warunków kredytowych. Oszczędzanie podatkowe – polegająca na korzystaniu z różnych sposobów rozliczeń. Przykładem może być wybór uproszczonej zaliczki na podatek dochodowy, a także odsunięcie terminu powstania obowiązku zapłaty podatku, na przykład poprzez wystawienie faktury za świadczoną usługę na początku przyszłego miesiąca zamiast na koniec aktualnego. Unikanie opodatkowania – wykorzystywanie przysługujących przedsiębiorstwu ulg, zwolnień i odliczeń podatkowych, które ograniczają powstanie podatku lub pozwalają na jego całkowite uniknięcie. Typowe przykłady optymalizacji to: restrukturyzacja i łączenie spółek, przenoszenie działalności gospodarczej za granicę, zakładanie spółek offshore, tworzenie nowych spółek holdingowych lub europejskich, wybór spółki osobowej w miejsce spółki kapitałowej, wybór korzystnej formy opodatkowania, łączenie źródeł przychodu, amortyzacja, zmiana rozliczenia z miesięcznego na kwartalne, rozliczanie strat podatkowych, korzystanie z ulg, zwolnień i odliczeń podatkowych (np. zwolnienie z VAT, ulga na złe długi) – stwierdził prezes Grupy KDRC.

– Kluczowym elementem przy wyborze odpowiedniej metody jest określenie priorytetów biznesowych przedsiębiorstwa. Ważne, żeby oferowana i wybrana taktyka optymalizująca podatki, nie wykluczała np. istotnych dla przedsiębiorcy zabezpieczeń majątku.

Do jednej z ciekawszych taktyk optymalizacji zaliczyć możemy np. przeniesienie zysków. Obecnie coraz więcej firm działa międzynarodowo, mogą w związku z tym wykorzystywać różnice w stawkach podatkowych między krajami w celu optymalizacji opodatkowania. Często pomocną taktyką jest zmiana struktury prawnej w jakiej firma działa, czy po prostu wdrożenie odpowiednich ulg i odliczeń podatkowych – stwierdziła współwłaścicielka kancelarii MTL.

Optymalizacja w 2023 roku

Kierunki optymalizacji podatkowej różnią się w zależności od zmieniającego się otoczenia prawnego, gospodarczego i społecznego. A jaka jest sytuacja gospodarcza w Polsce S.D. 2023 widać wyraźnie. Firmy borykają się ze zubożeniem społeczeństwa, wyższymi stawkami energii i ciepła oraz wysoką inflacji Przedsiębiorcy szukają więc oszczędności także w zakresie podatków.

– W planowaniu optymalizacji podatkowej bardzo ważne jest także planowanie dochodów i wydatków. Przedsiębiorcy muszą pamiętać, że świadome planowanie przychodów i wydatków może pomóc w wyważeniu przychodów opodatkowanych w jednym roku z wydatkami, które mogą być odliczone od podatku. Współpraca z doradcami podatkowymi pozwala także na efektywne wykorzystanie ulg i zwolnień podatkowych. W naszej jurysdykcji podatkowej istnieją ulgi podatkowe, które można wykorzystać w celu obniżenia obciążeń podatkowych. Przykłady to ulgi na rzecz inwestycji, ulgi na badania i rozwój, czy też zwolnienia dla przedsiębiorstw działających w określonych sektorach i strefach Główne kierunki optymalizacji jakie pojawiają się naszej kancelarii to m.in. wdrożenie CIT estońskiego, zastosowanie ulg IP BOX lub B+R, czy wykorzystanie novum prawnego – fundacji rodzinnej w planowaniu podatkowym. Często wprowadzana jest także zmiana formy prowadzonej działalności na np. spółkę komandytową – dodaje Joanna Szymańska.