Kobieta w IT. Dla niektórych to ciągle brzmi dość oryginalnie.

Z branżą IT współpracuję od ponad 10 lat. Jako, że na co dzień kieruję biurem Klastra IT, jednego z największych klastrów technologicznych w Polsce, jestem w stałym kontakcie z osobami zarządzającymi firmami technologicznymi w naszym regionie. Muszę przyznać, iż wskaźnik obecności kobiet zarówno na stanowiskach liniowych, jak i zarządczych, znacząco wzrósł w ostatnich latach. Jest to oczywiście konsekwencją wielu czynników, zarówno tych rynkowych, stricte branżowych, jak i dotyczących zmiany postaw u kobiet, które dzisiaj coraz chętniej wchodzą do branży, która kiedyś (całkiem niepotrzebnie) była przez wielu traktowana jako typowo męska. Jestem zwolenniczką zatrudniania z uwagi na kompetencje, a nie płeć. Jednak zdecydowanie warto odczarować mit, że branża IT jest głównie dla mężczyzn.

Jk dużo kobiet pracuje w branży IT w Zachodniopomorskiem?

Jako Klaster zrzeszamy ok. 75 firm IT na Pomorzu Zachodnim. Zebrałam trochę danych, które wyraźnie wskazują na to, że ta niegdyś męska branża, dzisiaj jest coraz bardziej kobieca. Wskaźniki zatrudnienia kobiet w IT są co prawda zróżnicowane w zależności od firmy i jej specyfiki. Jednak, jeśli chodzi o rynek szczeciński to możemy przyjąć, że w firmach wynosi to ok. 24%. Na duże wyróżnienie w tym zakresie zasługuje m.in. nasza szczecińska firma Sagra Technology, w której 52% załogi pracowniczej stanowią kobiety! Na stanowisku dyrektorki zarządzającej również jest kobieta – Agata Pribulka-Czmyr.

To imponujący wynik. A jak to wygląda w tych największych szczecińskich firmach?

GlobalLogic, największa obecnie firma IT w Szczecinie zatrudnia ponad 500 osób, w tym 24% stanowią kobiety. Site Managerem również jest kobieta – na tym stanowisku znajduje się Małgorzata Dróbka. Podobna sytuacja jest w firmie TietoEvry. Ta duża międzynarodowa firma wytwarzającą oprogramowanie, mająca fińskie korzenie, również reprezentuje wskaźnik zatrudnienia kobiet w Szczecinie na poziomie 24%. W przypadku TietoEvry, Country HR Managerem, a więc dyrektorką zarządzającą obszarem HR na całą Polskę, również jest kobieta – Katarzyna Wolska.

Jak firmy zachęcają do pracy u nich i jak dbają o kobiety w branży IT?

Podejmują szereg inicjatyw stwarzając po prostu dobre i godne warunki pracy. Dobrym przykładem jest inicjatywa „Power Mum” podjęta przez Sii Polska. Program oferuje szerokie wsparcie w kwestiach organizacyjnych i formalnych, wszystkim kobietom, które rozpoczęły macierzyństwo i łączą rolę mamy z życiem zawodowym. To kolejny przykład firmy, w której wskaźnik zatrudnienia kobiet w Polsce wynosi ok. 24%. Oddziałem w Szczecinie również kieruje kobieta – Agnieszka Haracz jako Regional Manager. To tylko kilka przykładów naszych firm IT, które mają swoje oddziały bądź siedziby w Szczecinie, jednak skala ich działania jest międzynarodowa, a czasem nawet globalna. Naprawdę możemy być dumni z naszych firm!

Pań jest więcej w branży, niż np. pięć lat temu, czy mniej?

Firmy IT w naszym mieście stale zwiększają zatrudnienie kobiet. Na przestrzeni ostatnich 5 lat w niektórych z nich jest to wzrost liczbowy nawet dwukrotny! Patrząc na dane krajowe, a nie tylko regionalne, w firmach IT następuje stały wzrost procentowy dotyczący zatrudniania kobiet. Średnio możemy przyjąć, że w ostatnich 5 latach nastąpił kilkuprocentowy wzrost na poziomie kraju. Oczywiście, wśród firm występuje w tym zakresie zróżnicowanie. Są firmy IT, w których ponad 50% pracowników stanowią kobiety, ale są też i takie, w których zatrudnienie kobiet jest znikome. Co ważne, firmy stawiają sobie konkretne cele w tym obszarze. GlobalLogic ma cel: 30, 30 by 30 – a więc 30% zatrudnionych kobiet, 30% kobiet na wyższych stanowiskach do 2030 roku. TietoEvry cel określiło następująco: do 2026 roku 40% pracowników firmy mają stanowić kobiety, a już w 2030 roku wskaźnik ma wynosić 50%.

W czym panie się najlepiej odnajdują?

Kobiety odnajdują się na wszystkich stanowiskach w IT, co potwierdzają dane z różnych raportów branżowych. Panie często sprawują najwyższe stanowiska zarządcze, stojąc na czele firm, oddziałów bądź poszczególnych zespołów – co świetnie pokazują wspomniane już przykłady. Gdybym miała wskazać obszary i procesy, które cieszą się największym zainteresowaniem, to są właśnie te związane z testowaniem i analizą, a także z ludźmi i budowaniem relacji. Te pierwsze procesy wymagają skrupulatności i cierpliwości. Wchodząc do branży idealnym stanowiskiem wydaje się więc testerka oprogramowania – gdyż ta rola wymaga wspomnianych cech. Popularność pracy wśród kobiet na tym stanowisku potwierdzają wyniki tegorocznych badań przedstawionych w raporcie „Kobiety w IT 2023” (NoFluff Jobs 2023). Specjalistki IT często rozpoczynają przygodę z branżą właśnie od stanowiska testerki (ok. 15% badanych), na drugim miejscu wskazano Project Management (10%). Kobiety odnajdują się świetnie na stanowiskach technicznych i nietechnicznych. Ponadto, warto podkreślić wzrost roli HR Business Partnerki/ Partnera (w skrócie HRBP) wśród samych firm technologicznych.

Za co odpowiada HR Business Partner?

HRBP jest obecnie w firmach ważnym stanowiskiem – doradczym i wspierającym zarząd przy podejmowaniu istotnych decyzji organizacyjnych. Jest to stanowisko w dużej większości podmiotów pełnione przez kobiety. We wszystkich firmach, które przynależą do Klastra IT na czele działów HR stoją kobiety. Przez mój cały czas pracy poznałam wiele dyrektorek zarządzających i menedżerek. To niezwykle silne i kompetentne osoby, które wzmacniają pozycje firm na rynkach światowych, dbając o ludzi i zespoły tutaj na miejscu w Szczecinie. W ramach naszych działań klastrowych prowadzę zamkniętą, ekspercką grupę tylko dla osób zarządzających działami HR. Spotykamy się (online lub stacjonarnie), by rozmawiać na tematy związane zarówno z kształtowaniem relacji z pracownikami, jak i rolą HRBP w dzisiejszych organizacjach. To stanowisko zyskało ogromnie na popularności od czasów pandemii (rok 2020), kiedy obowiązkowe było wprowadzanie różnych obostrzeń, ale i przede wszystkim przejście na tryb pracy zdalnej. Poukładanie firmy i zorganizowanie zadań wymagało zrozumienia specyfiki biznesowej i projektowej oraz ogromnej wiedzy i umiejętności miękkich z zakresu budowania relacji i nierzadko wspierania pracowników w ich indywidualnych dylematach. Wówczas zaczęło przybywać tych stanowisk, ale i sama rola znacząco wzrosła na wartości.

Pojawiają się opinie, że już niedługo czeka nas rewolucja w branży IT, jeśli chodzi o zatrudnienie kobiet. Ma być ich znacząco więcej. Czym to może być spowodowane?

Powodów, dla których branża IT jest coraz bardziej popularna wśród kobiet jest wiele. Z jednej strony jest to na pewno coraz większa aktywność ze strony firm, by przyciągać panie do pracy w branży. Jest to bezpośrednio związane z coraz większą potrzebą rozwoju produktów i usług w oparciu o budowanie długoterminowych relacji z klientem, a także potrzebą budowy dobrych i stabilnych zespołów, np. pandemia pokazała nam jak bardzo ważne jest zaufanie w zespole, gdy wokół zachodzą burzliwe zmiany. Istotnym czynnikiem tych zmian na rynku pracy jest również postawa kobiet, które szukają nowych wyzwań i są bardzo aktywne na rynku pracy. Chciałabym podkreślić tutaj kolejny bardzo ważny aspekt – wspieranie nowych pracowników i pracownic w rozwoju kompetencji. Po stronie firm widać dużo aktywności związanych z pozyskiwaniem i zatrudnianiem nowych osób. Często do podmiotów IT dołączają osoby, które ukończyły nietechniczne studia, ale dzięki wsparciu firm w zakresie wdrożenia technologicznego, szybko stają się ważną częścią zespołu.

A rozwój sztucznej inteligencji nie zahamuje popytu na pracę w IT?

Gwałtowny rozwój sztucznej inteligencji i narzędzi z tym związanych jest raczej szansą i dodatkowym elementem, który przyczyni się do obniżenia progu wejścia do branży nowych technologii, bez względu na płeć. To już obecnie powoduje, że osoby o niższych kompetencjach technicznych mogą wykonywać więcej zadań w tej branży. Przykład? Nie trzeba znać kodu, żeby kodować, zrobi to za nas narzędzie – oczywiście wciąż pozostaje potrzeba powiedziałabym eksperckiego nadzoru, ale niezaprzeczalnie takie narzędzia sprawią, że coraz więcej osób dołączy do branży IT w wyniku szybszego przebranżowienia. Na wartości zyskają za to jeszcze bardziej umiejętności dotyczące budowania relacji i kompetencje miękkie – w tym komputery szybko nas nie zastąpią.

Czyli wzmacnianie pozycji kobiet w branży ICT jest korzystne dla całej gospodarki.

Udział kobiet studiujących na kierunkach informatycznych stale wzrasta. Jak podaje najnowszy raport pn. „Kobiety na Politechnikach” (Fundacja Edukacyjna Perspektywy, 2023) kobiety stanowią 58 procent ogólnej liczby studentów w Polsce, a na publicznych uczelniach technicznych kształci się łącznie 35 procent studentek. Pomimo tych tendencji wzrostowych, wciąż konieczne jest dalsze wzmacnianie obecności kobiet w obszarze nowych technologii i innowacji w firmach. Wpłynie to pozytywnie zarówno na wydajność, jak i potencjał innowacyjny firm technologicznych. Tym bardziej, cieszą więc przykłady dobrych praktyk w tym zakresie firm IT z naszego szczecińskiego podwórka.