Czego nie wiemy o układzie trawienia?

Już w 1926 r. dr Leonard Williams stwierdził, że każdy kęs pokarmu powinien być rozdrobiony zębami i otoczony śliną. Im staranniej przeżuwamy, tym zdrowiej dla układu pokarmowego i sylwetki. Szybkie połykanie zaburza pracę ośrodka sytości, mózg nie otrzymuje w porę informacji, a my nadal odczuwając głód, jemy więcej.  

Żołądek jest jak balonik. Przeciętnie może pomieścić od 1 do 3 litrów, choć niektórzy są w stanie przyjąć nawet 10. Powinien mieć wielkość porównywalną do dwóch złączonych ze sobą pięści i tyle posiłku powinno się przyjmować na raz, aby go nie przeciążyć. 

Ostatnie etapy trawienia odbywają się w jelitach cienkim i grubym. W pierwszym, którego długość dochodzi do 8 metrów, następuje wchłanianie. Z pomocą uwalnianej z wątroby żółci oraz wydzielanym przez trzustkę enzymom, to właśnie tu absorbowane jest ok. 90% składników odżywczych. Niestrawione resztki wędrują do jelita grubego, skąd są wydalane. Warto dodać, że w końcowej części jelita cienkiego żyją bakterie produkujące m.in. niektóre witaminy.

Dlaczego jelita to nasz „drugi mózg”? 

W samych tylko jelitach znajduje się 100 milionów komórek nerwowych. Mówi się, że jelita to „drugi mózg”. Jelitowy układ nerwowy działa niezależnie od mózgu, jednak komunikuje się z nim stale poprzez oś jelitowo – mózgową. Komunikacja w przeważającej części odbywa się z jelit do mózgu! Zatem gatunek i liczba bakterii jelitowych wpływają na samopoczucie, zachowanie, procesy poznawcze i przebieg chorób. 

– Do niedawna sądzono, że na zespół jelita nadwrażliwego ma wpływ jedynie psychika, sposób radzenia sobie ze stresem i emocjami. Okazuje się jednak, że także mikrobiota jelitowa – mówi dr Maria Korzonek. Tzw. dobre bakterie, m.in. Lactobacillus, Bifidobacterium, stymulują układ immunologiczny do obrony. Jeśli zadbamy o ich obecność, staną się przeciwwagą dla „złych” bakterii, a dzięki temu nasza odporność się poprawi.

Dobrym przykładem jest aminokwas o nazwie tryptofan, który jest odpowiedzialny za nastrój, sen i odporność na stres. Aby organizm go przyswoił, potrzebne są odpowiednie bakterie. A zatem jeśli występują one w niedostatecznej ilości, może to w konsekwencji wpłynąć na pogorszenie samopoczucia i zaburzenia snu.

Recepta na długowieczność – 3 złote zasady

Precyzyjnej recepty na długowieczność nie ma. Są jednak sposoby, które pozwalają utrzymać organizm w dobrej kondycji, zmniejszyć ryzyko rozwoju chorób cywilizacyjnych oraz cieszyć się bystrym umysłem i pozytywną energią.

3 złote zasady to: 

1. Aktywność fizyczna
   
   Regularny wysiłek fizyczny, 3-4 razy tygodniowo, zmniejsza ryzyko rozwoju wielu chorób. Niech motywacją będą słowa: „Dziś zrobię to, czego innym się nie chce. By jutro mieć to, czego inni pragną”.
    
2. Myślenie pozytywne
   
   Optymiści żyją dłużej! Sposób myślenia ma ogromny wpływ na nasze zdrowie. Jeśli emocje wymykają się czasem spod kontroli, można nauczyć się nad nimi panować.
    
3. Zbilansowane odżywianie
   
   Wszystkie składniki pożywienia współdziałają, aby stworzyć zdrowie lub… chorobę. W zdrowym jadłospisie nie ma miejsca na wysoko przetworzoną żywność pełną tłuszczów trans, soli i cukru. Ta wiedza jednak może nie wystarczyć do tego, by żywić się tak, jak tego potrzebuje nasz organizm. Diet mających zapewnić nam zdrowie jest bowiem bardzo wiele. Popularne są diety bazujące na surowym jedzeniu, postach, sokoterapiach, diety ketogeniczne, diety oczyszczające. Badania naukowe jednak nie potwierdzają ich pozytywnego wpływu na nasze zdrowie.

Czym się zatem kierować?

Wielu ekspertów od zdrowego żywienia podkreśla, by słuchać własnego organizmu. Nie przyniesie to jednak dobrych rezultatów, jeśli przez większość życia jedliśmy niezdrowo –  organizm będzie wysyłał mylne sygnały, pragnąc tego, do czego jest przyzwyczajony. Cenną inspiracją może być np. wielowiekowa tradycja chińska i Kuchnia Pięciu Przemian, według której człowiek jest częścią natury, podlega jej prawom, a następujące po sobie pory roku wyznaczają plan przygotowywanych potraw. 

Dr Korzonek z Centrum HAHS także kieruje naszą uwagę na tamten rejon świata i podpowiada: „Zarówno tradycja chińska, jak i japońska dostarcza nam cennej wiedzy nt. tego, jak zadbać o siebie, by długo żyć. To przecież w Japonii i Chinach żyje najwięcej stulatków. Dowodzi to skuteczności nie tylko praktykowanego tam sposobu odżywiania, ale także tamtejszego stylu życia.” Potwierdzają to m.in. badania przeprowadzone na japońskiej wyspie Okinawa wśród tamtejszych stulatków prezentowane w książce Hector Garcia i Francesc Miralles „IKIGAI”. Ludzie ci żyją dłużej, niż gdziekolwiek na świecie, wolniej się starzeją i do końca swoich dni pozostają aktywni. Jak wygląda ich dieta? Otóż wszyscy mieszkańcy odżywiają się bardzo różnorodnie –  wykazano, że regularnie jedzą aż 206 różnych produktów. Każdego dnia spożywają średnio 11 różnych produktów, co bardzo kontrastuje z dietą zachodnią. Jedzą co najmniej 5 porcji warzyw i owoców, w tym co najmniej
7 różnych rodzajów. Warzywa, ziemniaki, rośliny strączkowe, są najpowszechniejszymi artykułami i aż 30% dziennego spożycia kalorii pochodzi z warzyw! Przyjmują dziennie mniej więcej 1700 kalorii i ta niska kaloryczność diety charakteryzuje wszystkich ludzi długożyjących.

Co wspomoże pracę układu pokarmowego?

Warto wprowadzić zbilansowany jadłospis zbliżony do praktyki japońskich stulatków, a powszechnie rekomendowany także u nas przez specjalistów od zdrowego żywienia, czyli jadłospis oparty na dużej ilości warzyw, zdrowych tłuszczach, owocach sezonowych, produktach pełnoziarnistych, orzechach i pestkach, ziołach. Ograniczyć należy sól, produkty z białej mąki, mięso i wędliny, a całkowicie wyeliminować produkty przetworzone i alkohol. Warto pamiętać również o tym, by pić minimum 2-3 litry płynów dziennie. Dzięki temu organy lepiej pracują! Cenne mogą być produkty dodatkowe takie, jak:

• ostropest: zawiera sylimarynę, która ma silne właściwości odtruwające i oczyszczające wątrobę,
• młody jęczmień: zawiera enzymy przyspieszające rozkład znajdujących się w pożywieniu pestycydów i substancji nietrawionych,
• chlorella: wiąże i usuwa metale ciężkie i toksyny oraz je usuwa,
• aloes: pomaga w oczyszczaniu jelit i wątroby.

Pamiętaj także: Japończycy między posiłkami nie podjadają. Długowieczni ludzie kierują się w życiu prostymi zasadami: 

1. Bądź zawsze aktywny, nigdy się nie zatrzymuj
2. Przyjmuj życie ze spokojem
3. Nie jedz do syta
4. Otaczaj się dobrymi przyjaciółmi
5. Uśmiechaj się
6. Odnów relacje z przyrodą
7. Bądź wdzięczny
8. Żyj chwilą
9. Podążaj za swoim Ikigai, co w języku japońskim oznacza podążaj za swoją pasją, czymś, co Cię szczególnie motywuje.

Choroby gastryczne – co leży na żołądku?

Bóle brzucha, zgaga, refluks, wrzody żołądka, zaparcia i biegunki to najczęstsze problemy, z którymi borykają się pacjenci, odwiedzający gabinet dr Marii Korzonek w Centrum HAHS. Gdy się denerwujemy, pojawia się uczucie „ścisku w żołądku”, który nie opróżnia się prawidłowo, a w jelitach zalega nadmierna ilość gazów. Stąd skurcze i wzdęcia. Stres i nieodpowiednie żywienie (m.in. potrawy smażone, woda gazowana, cytrusy, kawa, alkohol, ostre przyprawy) mogą także nasilać objawy choroby refluksowej i zgagi. Wiele osób, które cierpią na zespół jelita drażliwego, reagują na stres zaburzeniami rytmu wypróżnień, a zaparcia, biegunki i bolesne wzdęcia są powodem obniżenia jakości życia. Nawet 70% ludzi jest nosicielem bakterii Helicobacter pylori, która przyczynia się do powstania wrzodów żołądka. Nie oznacza to, że u każdego mogą one wystąpić. Jeśli bóle brzucha pojawiają się po posiłku, a do tego występuje chudnięcie, osłabienie, brak apetytu, anemia, konieczna jest konsultacja lekarska.

Aby zapobiegać niestrawności należy pamiętać, aby spożywać posiłki regularnie co 3-4 godziny, dokładnie przeżuwać pokarm, unikać dań ciężkostrawnych i nauczyć się pokonywać stres. Aktywność fizyczna, oddechowe ćwiczenia relaksacyjne, joga, medytacja, aromaterapia, mindfulness (trening uważności) to sprawdzone formy, które pozytywnie wpływają na kondycję psychiczną. 

Pamiętaj, by do kalendarza na stałe wpisać badania profilaktyczne, w tym badania krwi i USG narządów, a w razie pojawienia się dolegliwości, poradzić się lekarza. Dr Maria Korzonek zaznacza –  Organy trawienne, a w szczególności wątroba i trzustka, dają symptomy bólowe w późnym stadium choroby. Tylko wcześnie wykryte schorzenia i prawidłowo leczone, mogą przywrócić ich funkcje.

Doktor T. Colin Campbell, autor książki „Nowoczesne zasady odżywiania” prezentującej wyniki największego badania dotyczącego odżywiania, jakie kiedykolwiek przeprowadzono na świecie, podkreśla również, że prawidłowa dieta stanowi najsilniejsze narzędzie do walki z chorobami. Nasz organizm ma precyzyjne mechanizmy samouzdrawiania, trzeba jednak stworzyć odpowiednie warunki, by samouzdrawianie było możliwe. Wówczas jesteśmy nie tylko zdrowi, ale także pełni energii i chęci do działania. 

Jeśli chcesz sprawdzić, jak funkcjonuje Twój układ pokarmowy, zapraszamy na konsultacje  i badania do  Centrum HAHS.