Andrzej Dmytrzak:
„Operując ciało, operujemy emocje”

Andrzej Dmytrzak to specjalista z zakresu chirurgii plastycznej i rekonstrukcyjnej z ponad 30-letnim stażem. Jest założycielem pierwszego oddziału chirurgii plastycznej na Pomorzu Zachodnim w Szpitalu Wojskowym w Szczecinie. Wykształcił wielu chirurgów plastyków. Władając biegle kilkoma językami obcymi jest aktywnym członkiem europejskich i światowych towarzystw chirurgii plastycznej i estetycznej, w tym między innymi Polskiego Towarzystwa Chirurgii Plastycznej, Rekonstrukcyjnej i Estetycznej, czy Światowego Towarzystwa Chirurgii Estetycznej ISAPS. Na co dzień jest właścicielem i głównym chirurgiem plastycznym w Aesthetic Med. Z doktorem  Andrzejem Dmytrzakiem o historii chirurgii plastycznej oraz jej współczesnych zagadnieniach rozmawiała Nina Manduk-Czyżyk w ramach programu „Klinika piękna” w radiu Super FM.

Autor

Nina Manduk-Czyżyk

Jak zmieniła się chirurgia plastyczna na przestrzeni lat?

Ta dziedzina powstała w wyniku olbrzymich potrzeb, zarówno z potrzeb chirurgii rekonstrukcyjnej, jak i chirurgii estetycznej. Patrząc na te zmiany przez pryzmat prawie 40-letniego doświadczenia, mogę stwierdzić, że są to potrzeby chwili. Zmienia się świat, zmieniają się kryteria piękna, nie akceptujemy wielu rzeczy, w związku z tym rosną potrzeby, a chirurgia rozwija się w tempie niewiarygodnym.

Chirurgia plastyczna często mylona jest z medycyną estetyczną, tak przynajmniej wynika z mojego doświadczenia i obserwacji. Jak moglibyśmy rozróżnić te dwie dziedziny?

To są tak naprawdę dwie różne dziedziny. Lekarze zajmujący się chirurgią estetyczną przede wszystkim zajmują się wykonywaniem operacji. Medycyna estetyczna jest natomiast działem bezzabiegowym, bezinwazyjnym, także to jest gigantyczna różnica. Oczywiście my, lekarze chirurdzy to akceptujemy i bardzo chętnie z tego korzystamy.

Mówi się, że nasz Szczecin jest mekką chirurgii plastycznej. Jak wyglądamy na tle świata, Europy z poziomem wiedzy?

Rzeczywiście, Szczecin rozrósł się i jest potęgą w Polsce jeśli chodzi o liczbę gabinetów zabiegowych. Pamiętam jak dawno temu przyjechałem do Szczecina i jako pierwsi otworzyliśmy prywatną klinikę. Był to pierwszy zabiegowy specjalistyczny gabinet chirurgii plastycznej. Oczywiście nie wyglądał tak jak teraz. To były zupełnie inne czasy i inne możliwości. Ale ten „kamień węgielny” został wtedy wkopany i wszystko się rozwinęło. W tej chwili, na przestrzeni trzydziestu lat pojawiło się bardzo wiele gabinetów i widać coraz większe zapotrzebowanie na tego typu zabiegi. Szczecin stał się bardzo modnym i bardzo dobrym ośrodkiem. Na tle świata wyglądamy doskonale. Jakość zabiegów całego polskiego rynku medycyny estetycznej stoi na bardzo wysokim poziomie. Mam porównanie, ponieważ bardzo często wyjeżdżam na różnego rodzaju mitingi naukowe i widzę jak my operujemy w Polsce i jak operuje świat. Oczywiście – uczymy się ciągle, tak jak cały świat się uczy, a dostępność wiedzy stała się w tej chwili nieprawdopodobna. Podsumowując – na tle świata wypadamy bardzo dobrze.

Jak jest z bezpieczeństwem w chirurgii plastycznej?

To nie jest tylko kwestia bezpieczeństwa. Rzeczywiście chirurgia estetyczna jest owiana legendą, ponieważ masa informacji, jaka się pojawia w internecie jest nieprawdziwa. Pacjenci spodziewają się cudów, a cudów w medycynie nie ma. Jest tylko wiedza, doświadczenie, rzetelność, prawidłowa kwalifikacja pacjenta do zabiegu. My się z tym spotykamy na co dzień. Przede wszystkim musimy patrzeć na siebie, jaką wiedzą i możliwościami operacyjnymi dysponujemy i dopiero wiedząc co potrafimy możemy się mierzyć z pacjentem. Najważniejszy jest wstęp, czyli rozmowa kwalifikacyjna. I ta rozmowa musi być prowadzona w bardzo poważnym tonie, chirurg musi być asertywny, nie może ulegać pacjentom. W trakcie pierwszej rozmowy trzeba pacjentowi bardzo szczegółowo wyjaśnić na czym zabieg będzie polegał, jakie mogą być spodziewane efekty, jakie mogą być konsekwencje negatywne i o tym wszystkim pacjent musi wiedzieć. Ponieważ przed zabiegiem operacyjnym musi podpisać zgodę, w której zawarte są wszystkie te informacje. Bardzo często pacjenci nie przywiązują wagi do tej rozmowy są tak mocno nastawieni na zabieg. Przypominamy to przed zabiegiem, pokazując właśnie tę zgodę, a czasami pokazujemy ją podczas pierwszej konsultacji, żeby pacjent mógł ją zabrać do domu i dokładnie przeczytać. Zdarza się, że pacjent po operacji mówi: „Mnie się to nie podoba”. A my wykonaliśmy zabieg według sztuki lekarskiej. Natomiast pacjent czekał
na cud, znany z programów telewizyjnych w których pacjentka przychodzi do lekarza, bo jest niezadowolona ze swojego wyglądu, a potem wychodzi i jest szczęśliwa, ale nikt tam nie mów o procesie gojenia i rekonwalescencji. Pacjenci są bardzo niecierpliwi. Przychodzą tydzień po zabiegu i oczekują efektu, pytają dlaczego to tak długo trwa. My wtedy wracamy do rozmowy wstępnej. Proszę pamiętać o jednej rzeczy bardzo specyficznej dla chirurgii estetycznej - my operując ciało operujemy emocje. One biorą górę w czasie pooperacyjnym. Dlatego trzeba bardzo uważnie selekcjonować pacjentów, tłumaczyć bardzo wiele rzeczy i wracać do tej pierwszej rozmowy.

A kiedy można zacząć rozważać zabieg z zakresu chirurgii plastycznej?

Wiek tutaj nie wchodzi w rachubę, ponieważ przychodzą pacjenci 18-letni, ale przychodzą również pacjenci 70-letni. Ale co jest najważniejsze - gdy przychodzi pacjent, to należy wskazać i rozpoznać bezwzględne wskazania do zabiegu. Czyli jeśli pacjent się kwalifikuje, wyjaśniamy mu jakie mogą być przeciwwskazania i wtedy zaczynamy rozmawiać o samym zabiegu. Natomiast jeżeli chirurg ustala tak zwane względne wskazania, czyli dlatego, że pacjent chce, to zawsze odwodzę pacjenta od takiej decyzji, bo to jest nieszczęście i dla chirurga i dla pacjenta.

Panie doktorze, na co w takim razie zwrócić uwagę w wyborze kliniki chirurgii plastycznej?

Zawsze zalecam - proszę pójść do lekarza i porozmawiać, czyli odbyć rozmowę kwalifikacyjną. W jej trakcie pacjent obserwuje lekarza, co i w jaki sposób do niego mówi. Powinno być to wewnętrzne, osobiste przekonanie, że lekarz jest dobry, czy spełnił oczekiwania, czy wyrażał się w sposób jasny, klarowny, i to są moim zdaniem kryteria, które pacjent powinien brać pod uwagę.

Zatem jakie są najczęstsze błędy, w opinii pana doktora w myśleniu pacjentów o zabiegu?

Po pierwsze i najważniejsze to to, o czym już mówiłem - pacjenci spodziewają się cudów, a w medycynie cudów nie ma. To jest jak mantra, jest tylko wiedza, doświadczenie i umiejętności lekarza chirurga, a po stronie pacjenta umiejętność słuchania lekarza i oczywiście zadawania pytań. Nie ma niemądrych pytań, każde pytanie jest ważne i na miejscu. Lekarza trzeba wypytać o wszystko: jakie zagrożenia mogą wystąpić, jakim sposobem będę operowany, to lekarz powinien przystosować się do pacjenta i w sposób umiejętny wyjaśnić na czym polega problem.

Czy z chirurgii estetycznej korzystają zazwyczaj kobiety? Wydawałoby się, że jest to bardzo sfeminizowany obszar.

Pamiętam, jak zaczynaliśmy pracę, 100% pacjentów to były kobiety. Świat się jednak zmienia, mężczyźni również chcą wyglądać atrakcyjnie. Do nas przychodzą mężczyźni, których najczęstszym problemem są starzejące się twarze, krzywe nosy, nadmierna otyłość. Widać, że chirurgia służy wszystkim.

Wykonuje pan pionierskie operacje z zakresu chirurgii estetycznej, jako pierwszy w Polsce przeprowadził pan liposukcję, pierwszy w Polsce wykonał Pan operację jedną trzecią górną podokostnową części twarzy z dostępu przez powieki dolne, a także operację nosa tzw. open nose sposobem Deana Toriumi oraz operację powiększania piersi z umieszczeniem implantu pod mięśniem piersiowym. Jakie są najbardziej popularne zabiegi wśród pacjentek, mając takie doświadczenie jak pan?

Pacjenci są coraz bardziej świadomi, wymagają coraz więcej i my musimy za tym nadążać. Pacjenci przychodzą do nas i chcą wyglądać jak najlepiej. Nie wszystko zawsze się udaje tak jakbyśmy oczekiwali, w związku z czym trzeba czasem dołożyć trochę innej wiedzy też z zakresu chirurgii estetycznej, ale to są drobne zabiegi uzupełniające ten zabieg podstawowy. To się robi coraz popularniejsze.

Jednym z najbardziej ulubionych przez pana doktora zabiegów jest lift twarzy. Czy mógłby pan opowiedzieć nam coś więcej na temat tego zabiegu?

To jest dosyć specyficzny rodzaj zabiegu operacyjnego, ponieważ dotyczy twarzy, czyli części ciała, która jest najbardziej widoczna i eksponowana i jeśli chodzi o chirurgię estetyczną, myślę, że najważniejsza.
Zabieg jest bardzo trudny, choć jego historia jest dosyć krótka. Zaczynano operować twarze bardzo delikatnie i dyskretnie. Początkowo robiono niewielkie nacięcia w okolicach uszu, odwarstwiano skórę, ale efekty były niewystarczające i krótkotrwałe. Pacjentki wracały i chciały więcej. Powoli zabieg uległ przemianom, zaczęliśmy robić coraz bardziej rozległe zabiegi, ale tylko poruszając się w obrębie skóry twarzy i szyi - w tamtym czasie metodą bardzo dobrą, ale niewystarczającą. Pamiętam swój pierwszy pobyt w Paryżu, kiedy przyjechał pan doktor ze Stanów Zjednoczonych i pokazał pierwszy zabieg, który polegał na odcięciu powięzi, czyli warstwę głębiej niż dotychczas. Jest to błona, która pokrywa wszystkie mięśnie twarzy. On odwarstwił tę część i podciągnął całą twarz i szyję używając właśnie powięzi. I to była prawdziwa rewolucja, tak jak z wynalezieniem koła. Pan doktor pokazał ten sposób, na sali wykładowej na której znajdowało się 200 osób, zapadła kompletna cisza. Wszyscy oniemieli. Było to tak rewolucyjne i tak niesamowite. To właśnie stworzyło podwalinę pod operację SMAS. Z biegiem czasu oczywiście ta metoda uległa modyfikacjom, ale dalej jest to SMAS. Teraz operujemy znacznie głębiej, ale dalej podciągamy twarz do góry czy na boki. Pamiętam dokładnie tamten czas, bo to było coś niesamowitego. I właśnie teraz, mówiąc o operacji twarzy powinniśmy mówić o SMAS’ie, czyli podciąganiu twarzy wewnątrz. Skóra jest materiałem, który pokrywa tylko twarz i szyję, a do tego doszedł jeszcze nowy sposób operacji szyi, w który używa się mięśni do podciągania szyi. Jest to bardzo rozległy i niebezpieczny zabieg, ponieważ można doprowadzić do uszkodzenia którejś z gałęzi nerwów twarzowych i to kalectwo jest nieodwracalne. Oczywiście to wszystko wymaga znajomości anatomii, nikt nie rozpoczynał od robienia tego zabiegu na ludziach. Pamiętam swoją drogę, kiedy wyjeżdżałem do Austrii, Wiednia w Katedrze Anatomii Prawidłowej mięliśmy ćwiczenia na zmarłych osobach. Dopiero po kilkunastu wyjazdach i ćwiczeniach, mogłem się tej operacji i powoli nauczyć.

Kto jest najlepszym kandydatem do tego zabiegu?

Tu jest bardzo ostra selekcja pacjentów. Mężczyzna jest dużo trudniejszym pacjentem z uwagi na zarost, jak odwracamy skórę, widzimy mieszki włosowe a każdy mieszek włosowy jest osobno ukrwiony i unerwiony, więc rekonwalescencja i krwawienie pooperacyjne może trwać dłużej. Kobiety są łatwiejszymi pacjentkami, ale również musimy przeprowadzać ostrą selekcję, aby ocenić jakość skóry, grubość tkanki pod skórą, ilość tkanki tłuszczowej, kształt głowy, szyi. Jeśli pacjentka jest palaczem, nie kwalifikuje się do zabiegu. Nigdy nie przeprowadzam tej operacji u osób, które palą, zawsze rekomenduję rzucenie palenia papierosów i tu nie ma kompromisów. Należy odstawić nikotynę przynajmniej na trzy miesiące przed zabiegiem. Jeśli pacjentka tego nie zrobi, nie operuję. Powikłania po zabiegu u palaczy mogą być okropne i nieodwracalne.

Czy to wiek warunkuje poddanie się liftowi twarzy?

Niekoniecznie. Kwalifikacje są bardzo różne i choć wiek jest argumentem, nie jest dominujący. Często tym zabiegom poddają się osoby młode, do 40-roku życia. To są według naszych kryteriów osoby młode,
ale twarz jest już na tyle zniszczona, że kwalifikuje się do operacji.

A ile trwa rekonwalescencja po tym zabiegu?

To jest bardzo dobre pytanie, bo pacjentkom wydaje się, że w ciągu tygodnia po wyjściu z kliniki będą wyglądały dobrze. Nie będą i o tym informujemy przed operacją. Obrzęk, który się utrzymuje w obrębie twarzy podlega rekonwalescencji, ale może się utrzymywać do dwóch miesięcy, a nawet dłużej. Efekt końcowy widzimy pomiędzy 4-6 miesiącem. Wtedy możemy usiąść z pacjentem do rozmowy o tym, co nam się podoba, a co nadaje się do lekkiej poprawki. Bardzo rzadko zdarzają się korekty, ale nie znam na świecie chirurga, któremu takie sytuacje się nie zdarzają. Właśnie na tym polega prawda. Kiedy spotykamy się na zjazdach i rozmawiamy na tematy „SOS dla chirurgii plastycznej”, to wszyscy wielcy pokazują swoje powikłania i to, jak z takiego kłopotu się wydostać.

Czy lift twarzy jest zabiegiem dożywotnim?

Nie. Zdecydowanie nie, bardzo ważna jest jakość i rodzaj skóry. Z reguły to jest okres od 6 - 8 lat, czasami, przy bardzo dobrych warunkach anatomicznych nawet do 10 lat.

Czy zatem istnieje alternatywa dla zabiegu liftu twarzy?

Nie istnieje alternatywa. Ale pamiętam ten moment w dziejach chirurgii plastycznej, kiedy pojawiła się medycyna estetyczna. Wtedy ilość chirurgicznych zabiegów twarzy gwałtownie spadła, ponieważ pojawił się botoks, komórki macierzyste, kwas hialuronowy, lasery. W związku z tym można było tę starość oszukać, natomiast od 5-6 lat obserwuje jak znowu zwiększa się liczba pacjentek, które chcą się operować. Z medycyną estetyczną jest jak ze wszystkim – my możemy zrobić bardzo wiele pozytywnych rzeczy, ale dochodzimy do momentu, kiedy pozostaje nam skalpel. W związku z tym widzę olbrzymi powrót do chirurgii plastycznej.

Biorąc pod uwagę ogromne doświadczenie pana doktora, lata pracy na światowym poziomie, jaką radę dałby pan młodszym kolegom, którzy są na początku tej drogi?

Warunkiem sine qua non jest to, żeby jeździć po świecie. Wiedza jest dostępna. Od kilku lat też widać jak zmienia się jakość tych zjazdów, czyli są one coraz bardziej monotematyczne. Na przykład trzy dni poświęcone operacjom twarzy czy tylko operacjom nosa. Mało tego – jest bardzo dużo kursów organizowanych w prosektoriach, czyli chirurgia na kadawerach. Ja zawsze to rekomenduję i polecam, ponieważ sam od trzydziestu lat jeżdżę i widzę jak ogromny jest wtedy skok. Kulturowy również - widzimy inny rodzaj postępowania, inną wiedzę i możemy wtedy porównać jak wyglądamy na tle świata, a to jest imperatyw do działania. To moja jedyna rada – jeździć, uczyć się, jeździć prywatnie do innych klinik – to jedyna droga do tego, żeby w szybki sposób zdobyć ogromną wiedzę.

Prestiż  
Październik 2021