Afrykańska księżniczka cyrku

Miss La La ze Szczecina

Anna Olga Albertina Brown urodziła się w Szczecinie w kwietniu 1858 roku. Była córką pochodzącego z Afryki Wilhelma Browna i pruskiej matki Marie CHRISTINE Borchadt. Mieszkała w Bredow, czyli na dzisiejszym Drzetowie. Już jako kilkulatka zaczęła występować w cyrku. Była znaną akrobatką. Wyróżniała się niezwykłą siłą – mimo niepozornego wzrostu. Zdobyła sławę w całej Europie. Była też muzą malarza Edgara Degasa. Świat znał ją jako Miss La La.

Brown prawdopodobnie pochodziła z cyrkowej rodziny. Matka była żydowskiego pochodzenia, ojciec był czarnoskóry. Bardzo możliwe, że poznali się w realiach artystycznego świata. Owoc ich miłości wykorzystał zaś swoje dziedzictwo i stał się gwiazdą sztuki cyrkowej.

Performerka w cyrku

Kobieta mieszanej rasy na przełomie XIX i XX wieku z pewnością nie miała łatwego życia. Anna Olga wykorzystała jednak swoje umiejętności, afrykańskie oraz europejskie korzenie i dokonała czegoś niezwykłego. Pojawiała się na różnych scenach Europy. Można było ją zobaczyć np. we Francji, Belgii, Hiszpanii i Wielkiej Brytanii. Występowała solo lub w duecie. Często pisała o niej prasa. Porównywano ją do Samsona i Amazonek. Prezentowała umiejętności wysokiej klasy.

Tworzyła zapierające dech w piersiach spektakle. Była prawdziwą profesjonalistką. "Zasłynęła występami na trapezie dając pokazy siły jako żelazna szczęka. Potrafiła podwieszona pod dachem areny, trzymać w zębach drążek z zaczepioną armatą”: można o niej przeczytać w notce na stronie 13muz.eu.

Miss La La budziła uznanie i respekt, to dało jej niezależność. Podobno dobrze dbała o własny biznes. Miała nawet swojego menadżera. Anna Olga Albertina Brown była odważną i świadomą artystką. Ceniono ją za połączenie siły i artyzmu. Wiedziała, jak podkreślić w swoich występach ich dramatyzm oraz niebezpieczeństwo. Anna Olga doskonale wiedziała, jak zrobić show! "Brown miała uderzający talent i niezaprzeczalną prezencję sceniczną”: napisał o niej Tom Ward w artykule "Miss La La Soared Through Europe as the Victorian Era’s Best-Known Aerialist” dla atlasobscura.com.

Muza Degasa

Anna Olga Albertina Brown lubiła dawać innym pole dla wyobraźni. Tak też jest z jej biografią. Wiele tam tajemnic. "Kalendarium wydarzeń z jej życia pełne jest luk, niedopowiedzeń i pytań zawieszonych w próżni. Informacje znajdujące się w archiwach często przeczą sobie nawzajem i sugerują różne losy artystki. Czy możliwe jest odczytanie jej historii z wyrywkowych dat, informacji i całej gamy opowieści snutych przez różnych narratorów?”: zastanawiała się nad tym niezależna badaczka Sabina Drąg w artykule "Historia eksperymentalna: Miss La La”.

Wiadomo, że Anna Olga Albertina Brown występowała w trupie cyrkowej Kaira z Cirque Fernando z siedzibą na Montmartre. Pewne jest to, że w Paryżu zainteresował się nią słynny francuski impresjonista – malarz Edgar Degas. Uwiecznił ją na swoim obrazie! Było to dzieło o tytule "Miss La La w Cirque Fernando” z 1879 roku. Anna Olga Brown została też m.in. przedstawiona na plakatach do przedstawień w słynnym Folies Bergère.

Podobno przez pewien czas mieszkała w Londynie. Poślubiła afroamerykańskiego akrobatę cyrkowego Emanuela "Manuela” Woodsona. Para miała trzy córki. One także zostały performerkami. Tworzyły trio o nazwie "The Three Keziahs”. Przed I Wojną Światową Miss La La postanowiła wyjechać do Ameryki. Późnij ślad po niej zaginął… Zachowało się kilka jej zdjęć i plakatów. Na szczęcie przetrwał też wspaniały obraz Degasa, który świetnie o artystce przypomina. Dzieło wisi w londyńskiej National Gallery. Było prezentowane na różnych wystawach świata.

Czarna Wenus

Miss La La przeszła do historii sztuki cyrkowej i malarstwa. Budziła dreszcz zachwytu oraz podniecenia. Inna, niezwykła, oryginalna. Owiana nimbem tajemnicy i egzotyki. Fascynująca. Barwna. W swojej karierze posługiwała się wieloma nazwami scenicznymi. Nazywano ją Afrykańską Księżniczką, Czarną Wenus czy Wenus z Tropików. Była tematem różnych artykułów m.in. w "The Guardian” i "New York Times”. Poświęcono jej także publikacje naukowe.

"Biografia Miss La Li to historia kobiety o niebiałym i nieczarnym kolorze skóry, żyjącej na przełomie wieków w prężnie rozwijającej i zmieniającej się Europie. Szczyt jej kariery przypadł na czasy belle époque. Pięknej epoki, w której kawiarnie i kabarety wypełnione były po brzegi, a kultura tętniła życiem, buzując nowymi ideami”: podkreśliła Sabina Drąg w tekście "Historia eksperymentalna: Miss La La”.

Przełom XIX i XX wieku to bardzo ciekawy czas w historii, także szczecińskiej. Przykładem tego jest właśnie życie Anny Olgi. Pokonała strach i uprzedzenia innych. Przełamywała stereotypy. Wyprzedzała swoje czasy. Pozostawiła niezatarty ślad w świecie sztuki performansu. Przemek Głowa, przewodnik miejski i wielbiciel Szczecina, napisał o jej biografii na swoim blogu: "to historia jak baśń niesamowita i piękna”.

źródła: 13muz.eu, czasopisma.bg.ug.edu.pl, atlasobscura.com, en.wikipedia.org, przemekglowa.blogspot.com/ foto: Wikipedia

 

Prestiż  
Sierpień 2023