Eko newsy

Magazyn Szczeciński nr 05 (146), Maj 2021
Ekosfera
Karolina Wysocka

MCN z ekologicznym certyfikatem

Morskie Centrum Nauki będzie pierwszym budynkiem użyteczności publicznej – instytucją kultury w naszym województwie – z certyfikatem LEED. Wyróżnienie potwierdza, że zarówno proces powstania budynku, jak i jego eksploatacja ingeruje w środowisko w możliwie najniższym stopniu. Certyfikat jest wydawany przez amerykańską organizację GBCI. LEED ocenia przede wszystkim, w jaki sposób obiekty budowlane wpływają na środowisko naturalne i czy są „zielone”. Wymagania dotyczą m.in. wyboru dogodnej lokalizacji, zmniejszenia wpływu obiektu na środowisko, alternatywnych rozwiązań transportowych, ograniczenia zużycia energii oraz wody w budynku. Bierze się pod uwagę również ograniczenie emisji zanieczyszczeń do atmosfery, a także zdrowie i komfort użytkownika poprzez zapewnienie odpowiednich warunków miejsc pracy, odpowiedniej akustyki pomieszczeń czy jakości powietrza. LEED skupia się też na odpowiedzialnym prowadzeniu budowy. Budowa MCN ma się zakończyć w tym roku.

 

Mieszkanka dla jerzyków

Szczecińscy leśnicy wyprodukowali kilkadziesiąt budek lęgowych dla jerzyków i postanowili przekazać je mieszkańcom miasta. Warto zainteresować się ich inicjatywą. – To jeden z naszych prezentów dla szczecinian – mówi Krzysztof Matuszak z Wydziału Lasów Miejskich Zakładu Usług Komunalnych. Jerzyki często gnieżdżą się w szczelinach wysokich budynków. Można je obserwować jak kołują wysoko nad osiedlami, dając o sobie znać przeciągłym piskiem. Niewielkie ptaki są mistrzami lotniczych akrobacji. Co jednak najważniejsze dla ludzi: jerzyki to nieustraszeni pogromcy komarów i much! Do tego, prawdziwe czyścioszki, które dbają o swoje miejsce zamieszkania, więc raczej nie pobrudzą ścian. Mali sprzymierzeńcy człowieka w walce z uciążliwymi owadami są skuteczniejsi niż trujące opryski. Warto więc zapewnić im opiekę, a z pewnością się odwdzięczą. Osoby mieszkające w pobliżu gniazd jerzyków nie narzekają na komary.

Jeszcze więcej zieleni

Koszalin, Zielona Góra i Kielce – to polskie miasta z największą ilością zieleni. Tak wynika z raportu Obserwatorium Polityki Miejskiej IRMiR. Inni jednak nie chcą zostawać w tyle. Sadzą lasy, parki, tworzą kwietne łąki. Wśród tych, którym szczególnie zależy na zazielenieniu wyróżnia się m.in. Szczecin, na co uwagę zwraca „Rzeczpospolita” w artykule „Zielone miasta”. W mieście tej wiosny posadzono 15 tys. drzew. To ponad 2 hektary nowych lasów. Akcja potrwa jednak do później jesieni. Przybędzie drzew w Lesie Arkońskim oraz Puszczy Wkrzańskiej. Łącznie ma zostać posadzonych co najmniej 42 tysiące sztuk, a już trwają przygotowania do kolejnego przetargu, dzięki któremu Szczecin wzbogaci się o dodatkową zieleń. Im więcej przyrody, tym lepiej! W wyścigu o najbardziej zielone miasto najbardziej muszą zaś się postarać Opole, Kalisz oraz Białystok, którym w raporcie wyznaczono najniższe miejsca.

 

Ośmiornica nauczycielem

W tym roku statuetka Oscara w kategorii „Najlepszy pełnometrażowy film dokumentalny” powędrowała do twórców przyrodniczego obrazu „Czego nauczyła mnie ośmiornica” (ang. My Octopus Teacher). Produkcja zachwyciła odbiorców, a krytycy nie szczędzą jej pochwał. Film opowiada historię nietypowej przyjaźni pewnego filmowca i ośmiornicy zamieszkującej południowoafrykański las wodorostów. Zwierzę zdradza człowiekowi tajemnice swojego świata. Głównym bohaterem obrazu jest Craig Foster, dla którego codziennie pływanie i spotkania z wodnym stworzeniem stały się czymś w rodzaju psychoterapii. Mężczyzna, dzięki relacji z ośmiornicą, poznał zasady rządzące dzikim światem oceanu oraz odzyskał siły po kryzysie egzystencjalnym. W filmie jesteśmy świadkami jego przemiany oraz poznajemy blaski oraz trudy życia stworzeń wodnych. To głęboko ekologiczny, poruszający i piękny obraz, który trzeba po prostu zobaczyć.

Grzyby to przyszłość

Zaczynamy coraz bardziej dostrzegać potencjał grzybów. Używa się ich do oczyszczania mórz po wyciekach ropy i mają stać się biodegradowalnym materiałem budowlanym. Coraz więcej osób kupuje gotowe zestawy do domowej uprawy grzybów. To nie wszystko. Grzyby wykorzystuje się w medycynie, jako nowoczesne remedium na zaburzenia lękowe i depresję. Poza tym, doceniła je branża odzieżowa. Ich naturalny świat zafascynował fanów designu, mody oraz urody. Niezwykli przedstawiciele świata przyrody pojawiają się m.in. na koszulkach, naszyjnikach, kubkach i lampach. Znane domy mody pracują nad produkcją ubrań, która wykorzysta „skórę” z grzybków, będącą ekologicznym zamiennikiem dla skóry zwierząt. Adidas zaprezentował niedawno buty, które powstały na ich bazie. Miłośnicy zdrowego stylu życia kupują zaś produkty do pielęgnacji skóry, zawierające grzyby, które łagodzą stany zapalne. Modne jest też picie kawę z tymi rodzajami, które wzmacniają odporność i działają prozdrowotnie. 

 

Wielki dom owadów

Polski Związek Firm Deweloperskich postanowił wybudować największy na świecie dom dla owadów. To apel w sprawie bioróżnorodności i w temacie drastycznego zmniejszenia się populacji pszczół europejskich. Szacuje się, że nawet 90% wszystkich roślin istnieje i rozmnaża się właśnie dzięki tym owadom. Zniknięcie lub znaczne obniżenie populacji owadów zapylających przyczynia się więc w rezultacie do spadku plonów. Wciąż pracuje się nad rozwiązaniem tego problemu.
Temat jest ważny, bo liczba wszystkich owadów na świecie każdego roku spada o 2,5%. To ośmiokrotnie szybciej niż choćby u ssaków. Dom dla owadów zostanie zbudowany 22 maja. Data jest symboliczna. Wtedy przypada Międzynarodowy Dzień Różnorodności Biologicznej. Autorami projektu są architekt Paweł Wołejsza oraz edukator przyrodniczy Igor Siedlecki – wspólnie zadbali oni o to, by dom przyciągał najróżniejsze gatunki, od zapylaczy, przez drapieżniki, po saprofagi. 

 

Koncert ropuch

Przyrodnicy zapraszają na niezwykłe muzyczno-naturalne wydarzenie. Ropuchy rozpoczęły swoje godowe koncerty. Płazy tłumnie wywędrowały do miejsc rozrodu i w ciepłe wieczory słychać już ich melodyjne śpiewy. Klasyczni śpiewacy przyrody będą dawać koncerty do połowy maja, a niektórzy nawet do początku lipca. Występów najlepiej słuchać między 21 a 23, po słonecznych, ciepłych dniach lub ewentualnie po opadach deszczu. Ropuchy dbają o siebie i nie śpiewają, gdy wieje wiatr lub jest zbyt chłodno. Występują w parkach miejskich, obszarach podmiejskich, na wsiach, a nawet obszarach starych żwirowni. Ekolodzy proszą, by podczas słuchania koncertów zachować dystans, nie podchodzić do artystów i trzymać czworonogi na smyczy. Warto pamiętać, że kontakt z toksyną ropuch może być nieprzyjemny. Nie należy również stresować zwierząt podczas tak ważnego wydarzenia jakim są dla ich gody. Dobrze jest mieć na uwadze także to, że kijanki pomagają oczyszczać wodę w zbiornikach: zjadają glony, bakterie, larwy komarów.

 

Więcej zieleni – mniej wojen

Ochrona środowiska redukuje ryzyko konfliktów zbrojnych. Tak wynika z raportu Światowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN). Według dokumentu w ciągu ostatnich 30 lat w krajach, gdzie zasoby naturalne (m.in. dostęp do wody) malały bądź ulegały degradacji, częściej dochodziło do konfliktów. IUCN wykazała, że spory występują rzadziej tam, gdzie obszary przyrodnicze są chronione. Szacuje się, że takie obszary stanowią ok. 15% terenów na świecie i przypada na nie zaledwie 3% z ponad 85 tys. przeanalizowanych konfliktów z ostatnich 30 lat. Jeśli zasoby naturalne maleją, ludność która na nich polega, zmuszona jest do rywalizowania o nie między sobą, co może prowadzić do zbrojnych rozwiązań. Jako przykład podano przemoc w państwach graniczących z wysychającym jeziorem Czad w środkowej Afryce, czyli w Nigrze, Nigerii, Czadzie i Kamerunie. Raport zaleca więc kontynuowanie działań na rzecz ochrony przyrody w regionach ogarniętych wojną, co może pomóc w łagodzeniu konfliktów. 

 

Most dla wiewiórek

W Łodzi powstał pierwszy w Polsce most dla wiewiórek. Ażurowy tunel zawisł na ulicą Okólną. Teren należy do Lasu Łagiewnickiego, który jest jednym z największych w Europie kompleksów leśnych położonych w granicach miasta. Nietypowa inwestycja wzbudziła ogromne zainteresowanie w mediach społecznościowych. Tunel znajduje się tuż nad ruchliwą drogą. To pierwsza taka inicjatywa w kraju. Most ma chronić wiewiórki przed wypadkami na drodze. Zwierzęta lubią się przemieszać w poszukiwaniu pokarmu, schronienia i partnera. Niestety, często giną pod kołami samochodów. Most ma im pomóc bezpiecznie pokonywać ulice. Jeśli pomysł się sprawdzi – podobne tunele pojawią się w innych rejonach miasta. By zachęcić wiewiórki do korzystania z tunelu, pojawił się przy nim „orzeszkomat”. W miastach pojawia się coraz więcej zdarzeń z udziałem dzikich zwierząt, więc polscy miłośnicy fauny trzymają kciuki za powodzenie tego wyjątkowego projektu.

 

Spacery ratują życie

Regularne spacery w trakcie pandemii mogą ratować życie. Aktywność fizyczna znacząco zmniejsza ryzyko hospitalizacji i śmierci związanej z COVID-19 – sugerują autorzy badania na blisko 50 tys. osób, opublikowanego w „British Journal od Sports Medicinie”. Naukowcy zwracają uwagę na niemal kompletny brak dyskusji na temat aktywności fizycznej w czasie pandemii. Uważają, że powszechnie powinno się promować ruch na świeżym powietrzu jako metodę na osłabianie pandemii w populacji. Według autorów opracowania, brak aktywności fizycznej był trzecim najważniejszym elementem ryzyka śmierci na skutek COVID-19 po wieku wynoszącym ponad 60 lat oraz przeszczepieniu organu. – Chodzenie 30 minut dziennie przez 5 dni w tygodniu w umiarkowanym tempie daje niezwykły efekt ochrony przed COVID-19. Umiarkowane spacerowanie to znaczy takie, gdy możesz z kimś rozmawiać, ale już nie dajesz rady śpiewać – mówi główny autor badania, dr Robert Sallis.

 

Prestiż  
Maj 2021

Czytajonline
Czytaj naissue
Pobierzpdf