Podatek minimalny to nowa forma opodatkowania, wprowadzona równolegle do tradycyjnego podatku CIT. Płacić się go będzie raz do roku, w terminie złożenia rocznego zeznania podatkowego. Pierwsze rozliczenie nastąpi w 2025 roku, dotycząc podatników z 2024 roku, którzy wykażą straty podatkowe lub nie osiągną 2-procentowej rentowności. Kogo dotyczy, podatek minimalny, w jakiej wysokości jest naliczany, kto jest z niego zwolniony – wyjaśnia Joanna Szymańska, doradca podatkowy i współwłaścicielka kancelarii podatkowej MTL Szymańska & Zielińska Wspólnicy Księgowość.
Nowe regulacje weszły w życie 1 stycznia 2022 roku, ale ich zastosowanie zostało odroczone do końca 2023 roku. Przepisy zaczęły obowiązywać 1 stycznia 2024 roku, a pierwsze rozliczenia podatku minimalnego dotyczyć będą roku podatkowego 2024.
Podatek ten obejmuje 10-procentowy podatek od dochodów osób prawnych, dotyczący spółek z siedzibą lub zarządem w Polsce, które są obowiązane płacić podatek od całości swoich dochodów, niezależnie od miejsca ich osiągnięcia. Dotyczy to również podatkowych grup kapitałowych. Może dotykać branż z niską dochodowością lub okresowymi stratami, jak HoReCa, transport, nieruchomości, przemysł, przetwórstwo, handel czy budownictwo. Nierezydenci prowadzący działalność w Polsce przez zagraniczne zakłady również mogą być objęci tym podatkiem – tłumaczy Joanna Szymańska.
Dodaje, że kluczowym kryterium jest stosunek dochodu do przychodu – jeśli jest mniejszy niż 2 proc., podmiot musi zapłacić podatek minimalny. Objęte nim są różne formy spółek, w tym spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, akcyjne, komandytowe, komandytowo-akcyjne, a także, w pewnych warunkach, spółki jawne.
Podatek minimalny i CIT mogą obciążać podatnika jednocześnie, ale przewidziano mechanizmy zapobiegające podwójnemu opodatkowaniu. Kwota podatku minimalnego może być zmniejszona o kwotę należnego CIT, a zapłacony podatek minimalny jest odliczany od CIT w kolejnych trzech latach – podsumowuje Joanna Szymańska.
Niektóre podmioty są zwolnione z podatku minimalnego, w tym podatnicy PIT, małe przedsiębiorstwa z rocznymi przychodami poniżej 2 mln euro oraz nowo rozpoczynające działalność przedsiębiorstwa, przez pierwsze trzy lata.
Podstawę opodatkowania stanowi suma 1,5 procent przychodów z działalności operacyjnej, nadmiernych kosztów finansowania dłużnego i usług niematerialnych z podmiotami powiązanymi. Istnieją wyłączenia i odliczenia, które różnicują obliczanie podatku minimalnego od CIT. Podatnik może wybrać uproszczone obliczenie podstawy opodatkowania jako 3 proc. przychodów z niekapitałowych źródeł przychodów, informując o tym organ podatkowy.
