Świadomy obywatel to siła

Na gali Magnolia Biznesu najpierw wygrała drabinę, a chwilę później – nagrodę dla „Anioła Biznesu”. Tak zaczęła się historia, o której Angelika Felska opowiada z uśmiechem. W naszej rozmowie wracamy jednak nie tylko do zabawnych momentów, ale przede wszystkim do jej pracy: edukacji, integracji i budowania społeczeństwa obywatelskiego poprzez działalność Uniwersytetu Ludowego, którego jest prezeską.

Pani Angeliko, zacznijmy od Magnolii Biznesu, bo jest Pani laureatką ostatniej edycji. Jak przyjęła Pani to wyróżnienie? Było dla Pani dużym zaskoczeniem?

To było ogromne zaskoczenie. Dwa lata temu byłam już nominowana i uczestniczyłam w gali, więc mniej więcej wiedziałam, jakie osoby są nagradzane. Poszłam na galę przede wszystkim dlatego, że uważam, że to bardzo fajne wydarzenie – promuje kobiety i jest ważne dla naszego środowiska. Ale absolutnie nie spodziewałam się nagrody.

Słyszeliśmy, że była też „podwójna niespodzianka”?

Tak! Pięć minut przed ogłoszeniem wyników wygrałam… drabinę! To była moja pierwsza i jedyna wygrana w życiu w loterii. A chwilę później ogłoszono kategorię „Anioł Biznesu” i zostałam nagrodzona. Było to więc naprawdę podwójne zaskoczenie.

Jak Pani postrzega znaczenie tego typu wydarzeń?

Uważam, że są bardzo potrzebne. Często nagrody biznesowe pomijają działalność społeczną. Tutaj udało się połączyć biznes i działalność społeczną oraz charytatywną. To ważne, bo zwykle działalność wolontariacka jest traktowana trochę „na marginesie”. A w tym przypadku Kobietowo.pl i Nina Kaczmarek – organizatorki plebiscytu, pokazały, że działalność społeczna jest równorzędna z biznesową – i to jest świetne.

Skoro poruszamy temat działalności społecznej, proszę wyjaśnić czym jest Uniwersytet Ludowy i jakie ma znaczenie dla społeczeństwa obywatelskiego.

Uniwersytety Ludowe mają swoje korzenie w Skandynawii, gdzie istnieją od ponad 180 lat. W Polsce działamy od ponad 100 lat, choć nasza historia była znacznie trudniejsza. W okresie międzywojennym funkcjonowało około 80 placówek, ale po transformacji ustrojowej wiele z nich zostało uznanych za relikt PRL-u i zostały skreślone z systemu finansowania. Budynki często wracały na własność państwa czy samorządów, a placówki upadały.

Od 2016 roku obserwujemy odrodzenie Uniwersytetów Ludowych w Polsce. Powstaje coraz więcej placówek, a część z nich funkcjonuje w formie fundacji czy stowarzyszeń. Ciągle jednak nie mamy możliwości funkcjonowania tak jak w Skandynawii, np. prowadzenia wielomiesięcznych kursów z internatem – koszty byłyby zbyt wysokie, a państwo nie zapewnia na to finansowania. Dlatego organizujemy kursy weekendowe, wielomiesięczne, ale zjazdy tylko w weekendy. I usiłujemy sobie radzić w naszej polskiej rzeczywistości.

 

Jakie kursy oferujecie?

Mamy bardzo szeroką ofertę. Prowadzimy kursy językowe, kursy ikonopisania, szkolenia z lideringu, a także kursy rozwijające kompetencje związane ze społeczeństwem obywatelskim. Nasze kursy weekendowe z noclegiem pozwalają uczestnikom przyjechać nawet z dalszych regionów Polski.

A jak Uniwersytet Ludowy reaguje na potrzeby uchodźców, np. z Ukrainy?

Już od drugiego czy trzeciego dnia wojny w Ukrainie oferowaliśmy kursy języka polskiego, aby uchodźcy mogli szybciej integrować się i funkcjonować w Polsce. To duże wyzwanie, bo egzamin państwowy z języka polskiego nie jest łatwy – jest ustny i pisemny. Do tego osoby z Ukrainy muszą opanować inny alfabet i gramatykę, więc wsparcie naszego Uniwersytetu jest naprawdę potrzebne. Od dłuższego czasu kładziemy także duży nacisk na aktywizację zawodową osób z Ukrainy i ich asymilację wśród Polaków. Ważne jest to abyśmy nauczyli się razem żyć i funkcjonować.

Skąd pomysł, by poświęcić się takiemu kierunkowi w życiu?

Moja droga była trochę nieoczywista. Mieszkałam w Niemczech i po urodzeniu drugiego dziecka postanowiłam podjąć studia doktoranckie w Polsce. Podczas pobytu w Niemczech zetknęłam się z tamtejszymi Uniwersytetami Ludowymi – Volkshochschule – i zaczęłam szukać polskiego odpowiednika. Literatura była nieliczna, badań prawie brak. W 2017 roku powołałam Uniwersytet Ludowy w Mierzynie, który działa do dziś.

Dlaczego promowanie wiedzy o społeczeństwie obywatelskim jest tak istotne?

Wiedza obywatelska pozwala ludziom świadomie podejmować decyzje, np. podczas wyborów. Nie chodzi tylko o to, żeby iść głosować, ale żeby rozumieć, jakie konsekwencje mają nasze wybory. Uniwersytety Ludowe uczą, że obywatelstwo to nie tylko prawa, ale i obowiązki. Chcemy, aby ludzie byli świadomi swojej roli w społeczeństwie, lokalnie, krajowo i globalnie.

Jak Uniwersytety Ludowe łączą edukację z kulturą?

Działamy na wielu płaszczyznach. Po pierwsze oferujemy edukację poza formalną – ludzie przychodzą, bo chcą, a nie dlatego, że muszą. Po drugie, w Mierzynie przejmujemy rolę instytucji kulturalnej. Organizujemy wernisaże, koncerty, spektakle teatralne – zarówno amatorskie, jak i z udziałem profesjonalnych aktorów z Teatru Polskiego czy Teatru Współczesnego. Promujemy lokalnych artystów – np. na sali obok mamy wystawę Bartosza Podgórskiego, lokalnego malarza i ikonopisarza.

Jak można zgłosić się do kursów lub wydarzeń?

Wszystko jest otwarte dla dorosłych uczestników. Kursy stałe, np. z języka polskiego czy ikonopisania, wymagają zgłoszenia – zazwyczaj przez elektroniczną listę. Liczy się kolejność zgłoszeń, a ograniczona liczba miejsc decyduje o przyjęciu na kurs. Organizujemy także akcje jednorazowe lub wydarzenia międzypokoleniowe, które są dostępne dla szerszej publiczności.

Na koniec – dlaczego społeczeństwo obywatelskie i jego świadomość są tak istotne?

Bo to fundament demokracji i życia społecznego. Widzimy, że nawet w wyborach wielu ludzi nie uczestniczy, albo głosuje bez pełnej świadomości konsekwencji. Wiedza obywatelska uczy, że każdy głos się liczy i że nasze decyzje wpływają na całe otoczenie – lokalnie, krajowo i globalnie. To również odpowiedź na rosnące zagrożenia – skrajne ideologie, wojny, konflikty. Uniwersytety Ludowe pokazują, że aktywny, świadomy obywatel może realnie wpływać na swoją społeczność i kraj.

Dziękuję za rozmowę i życzę dalszych sukcesów.

Prestiż  
Styczeń 2026