W dniach 21-27 stycznia przypada Europejski Tydzień Profilaktyki Raka Szyjki Macicy, dlatego jako Gabinety Tuwima przyłączamy się do akcji Pink Lips.Rak szyjki macicy to czwarty nowotwór złośliwy u kobiet na świecie. Co roku w Polsce zapada na niego około 3000 pań i około połowa umiera z jego powodu. Proces powstawania nowotworu przebiega latami, dlatego istnieje możliwość wykrycia wczesnych zmian przednowotworowych i skutecznego ich leczenia. Pozwala to na całkowite wyleczenie u 99% osób. Dlatego tak bardzo ważna jest profilaktyka i dlatego o tym mówimy.
Do czynników ryzyka zachorowania na raka szyjki macicy zaliczamy infekcje wirusem HPV, wczesne rozpoczęcie współżycia płciowego, częste zmiany partnerów seksualnych, liczne ciąże i porody zwłaszcza w młodym wieku, palenie papierosów, radioterapia miednicy mniejszej, immunosupresja, zakażenie wirusem HIV.
Co to takiego jest ten wirus HPV?
Wirus HPV to wirus brodawczaka ludzkiego. Znanych jest ponad 100 typów tego wirusa. Tylko niektóre z nich, tzw. onkogenne mogą doprowadzić do nowotworu, najczęściej typ 16, 18, 31, 33, 45. Typy 16 i 18 odpowiadają za 80% zachorowań na raka szyjki w Polsce. Inne (6 i 11) są odpowiedzialne za występowanie kłykcin kończystych, czyli brodawek skórnych zwykle okolicy pochwy i krocza. Wiesz, że 8 na 10 osób aktywnych seksualnie będzie w ciągu swego życia zakażonych wirusem HPV?Na szczęście większość infekcji wirusem HPV ulega samowyleczeniu w ciągu kilku- kilkunastu miesięcy, jednak około 30 – 40 % przejdzie w trwałe zakażenie, mogące prowadzić do rozwoju raka.
Czy rak szyjki daje objawy?
Tak, ale dopiero w zaawansowanym stanie. To co powinno nas zaniepokoić to krwawienia z dróg rodnych po kontakcie seksualnym, krwawienia międzymiesiączkowe, dłuższe i bardziej obfite miesiączki, nieprzyjemny zapach z pochwy, krwiste lub wodniste, szare upławy, bóle podbrzusza, parcie na mocz, krew w moczu lub stolcu. We wczesnym okresie zachorowania i w stanach przednowotworowych zwykle nie ma żadnych objawów.
Jak wygląda badanie szyjki macicy?
Dzięki coraz większej świadomości i badaniom profilaktycznym zachorowalność i śmiertelność się stopniowo zmniejsza. Każda kobieta podczas corocznej profilaktycznej wizyty ginekologicznej poza badaniem ginekologicznym i badaniem usg powinna mieć pobraną cytologię. Cytologia to badanie przesiewowe, które pozwala na pobranie komórek z tarczy i kanału szyjki, i zbadanie ich pod mikroskopem. Wyróżniamy dwa typy cytologii. Pierwsza to tzw. klasyczna cytologia, gdzie lekarz za pomocą specjalnej szczoteczki rozmazuje pobrane komórki szyjki macicy na szkiełko i utrwala je specjalnym preparatem. Drugi rodzaj to cytologia płynna cienkowarstwowa. W tym przypadku lekarz pobrany materiał wraz ze szczoteczką umieszcza w specjalnym płynie. Ta metoda jest powszechnie uważana za dokładniejszą, gdyż zapewnia większą ilość materiału do badania, komórki się nie zlepiają i daje możliwość oceny typu wirusa HPV. Również w przypadku krwawienia z szyjki macicy będzie to jedyna metoda z wyboru, gdyż tylko w cytologii płynnej można oddzielić poszczególne komórki i odseparować erytrocyty. Patolog za pomocą mikroskopu ocenia, czy zawarte w preparacie komórki są prawidłowe, podejrzane, czy nowotworowe. W przypadku występowania nieprawidłowych komórek należy wykonać badanie kolposkopowe z pobraniem wycinków ze zmian podejrzanych. Kolposkopia to specjalistyczne badanie, gdzie lekarz ogląda szyjkę macicy pod mikroskopem, polewa ją kwasem octowym i płynem Lugola oceniając jej wybarwienie. Z podejrzanych miejsc pobiera się wycinki i ocenia histopatologicznie. Jeśli wynik badania wskazuje na zmiany o dużym ryzyku nowotworu, czyli CIN 2+, leczeniem będzie konizacja, czyli wycięcie zmienionego fragmentu szyjki. Zmiany te są w pełni wyleczalne.
Czy możemy coś zrobić, aby uchronić się przed rakiem?
– Reklama –
Tak, rak szyjki to jedyny nowotwór, któremu możemy zapobiec dzięki szczepieniu. Wirus HPV jest odpowiedzialny za 99% raków szyjki macicy. Szczepionka obejmuje najczęstsze i najbardziej onkogenne typy HPV. Od czerwca 2023 w Polsce dzieci w wieku 12-13 lat mogą być bezpłatnie zaszczepione w ramach NFZ. Starsze dzieci i dorośli mogą skorzystać z odpłatnych szczepień. Nie ma górnej granicy wieku szczepienia, a zaszczepić powinny się zarówno kobiety jak i mężczyźni. W Gabinetach Tuwima posiadamy szczepionkę 9-walentną przeciw HPV i gorąco zachęcamy do szczepień.
Podsumowując, regularne badania ginekologiczne, pozwala na wczesne wykrycie nowotworu lub stanu przednowotworowego, daje możliwość leczenia i uchronienia pacjentki przed ciężką, śmiertelną chorobą.
